พลเรือตรี ทหาร ขำหิรัญ

พลเรือตรี ทหาร ขำหิรัญ เป็นนายทหารเรือชาวบางกอกน้อย ผู้ร่วมอภิวัฒน์ 24 มิถุนายน 2475 และมีบทบาทสำคัญในการวางรากฐานนาวิกโยธิน เขายังเข้าร่วมขบวนการเสรีไทยและผ่านเหตุการณ์ทางการเมืองสำคัญหลายช่วง ทั้งเหตุการณ์วังหลวงและแมนฮัตตัน รวมถึงเคยดำรงตำแหน่งรัฐมนตรี ถูกคุมขัง และกลับเข้าสู่สภาในฐานะผู้แทนที่ได้รับเสียงสนับสนุนจากประชาชน สำหรับปรีดี พนมยงค์ เขาเป็นทั้งสหายร่วมอุดมการณ์และมิตรสำคัญในยามวิกฤต โดยเคยช่วยให้ปรีดีหลบภัยหลังรัฐประหาร พ.ศ. 2490 และให้ที่พักพิงแก่ครอบครัวปรีดี แม้ต้องเผชิญความสูญเสียทางการเมืองและภัยคุกคามร่วมกัน ทหาร ขำหิรัญยังยืนยันว่า สมาชิกคณะราษฎรเป็น “ลูกหนี้ประชาชน” จนกว่าประชาชนไทยจะได้รับการปกครองในระบอบประชาธิปไตยโดยสมบูรณ์

ในวาระ 76 ปี ขบวนการประชาธิปไตย 26 กุมภาพันธ์ 2492 เสนอเรื่องหนังสืออนุสรณ์งานศพของหลวงสังวรยุทธกิจซึ่งเป็นหลักฐานประวัติศาสตร์สำคัญที่สะท้อนบทบาทของทหารเรือในการอภิวัฒน์ ขบวนการเสรีไทยจนถึงหลังสงครามโลก ครั้งที่ 2