ศิลปะ-วัฒนธรรม

ทวีปวร พาผู้อ่านรำลึกถึงรัฐบุรุษอาวุโสผ่านกวีนิพนธ์ คนดีศรีอโยธยา ร้อยเรียงชีวประวัติและคุณูปการของ ปรีดี พนมยงค์ ตั้งแต่การอภิวัฒน์ 2475 การก่อตั้งมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง ขบวนการเสรีไทย จวบจนถึงการลี้ภัยทางการเมือง

ชัยชนะของอโยธยาอาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของเรื่องราวที่ลึกซึ้งยิ่งกว่า เมื่อเสียงหนึ่งจากเรณูได้สะท้อนความคิดต่ออำนาจ ราชประเพณี และความหมายของการปกครองเพื่อประชาชน จนทำให้พระเจ้าจักราต้องหันกลับมาตั้งคำถามกับสิ่งที่เคยยึดถือมา

เทศกาลละคอนนิพนธ์ ครั้งที่ 27 ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นำเสนอผลงานศิลปะการแสดงจากนักศึกษาสาขาวิชาการละคอน ที่สะท้อนอัตลักษณ์ผูกพันกับประชาชน ผ่านบทละครร่วมสมัยหลากรูปแบบ โดยเฉพาะ “อมันตสถาน” ละครเวทีแนว Sci-Fi ที่ชวนตั้งคำถามต่อมนุษย์และสังคม ตอกย้ำบทบาทของศิลปะการแสดงในฐานะพื้นที่สร้างสรรค์และวิพากษ์สังคมอย่างมีความหมาย

วันใหม่ นิยม พาสำรวจประวัติศาสตร์ที่มักถูกหลงลืมของ "พระราชวังและวัง" หลายแห่งในกรุงเทพมหานคร ที่เคยถูกใช้เป็นฐานบัญชาการลับ สถานีวิทยุ และจุดนัดพบสำคัญของขบวนการเสรีไทย ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 สะท้อนภาพการร่วมมือรับใช้ชาติของคนไทยทุกหมู่เหล่าและทุกสถานะ

จาก Black Box Theatre สู่เวทีเทศกาล BU PLAY FEST และผลงานละครหลากหลายเรื่อง บทบาทของนักศึกษาไม่ได้หยุดอยู่แค่การเรียนรู้ แต่คือการทดลอง สื่อสาร และตั้งคำถามต่อโลกจริง ผ่านกระบวนการสร้างสรรค์ที่เข้มข้นทุกขั้นตอน พื้นที่แห่งนี้จึงไม่ใช่แค่โรงละคร หากคือแหล่งบ่มเพาะคนทำงานศิลปะ

เนื่องในวันกวีนิพนธ์สากล ชวนย้อนอ่านบทสัมภาษณ์อันทรงคุณค่าที่รวบรวมโดย วรา จันทร์มณี ซึ่งบันทึกทัศนะของมหากวีผู้ยิ่งใหญ่ ตั้งแต่มุมมองเรื่องมโนธรรม การทำหน้าที่ของมนุษย์ ไปจนถึงการปลุกสติปัญญาเพื่อส่วนรวม

หลังชัยชนะในยุทธหัตถี พระเจ้าจักรา มิได้ทรงปล่อยให้สงครามดำเนินต่อไป หากแต่ทรงยับยั้งกองทัพและปล่อยเชลยศึกกลับบ้าน ด้วยความเชื่อว่า เวรย่อมระงับด้วยการไม่จองเวร ชัยชนะครั้งนี้จึงมิใช่เพียงการปราบศัตรู

การประลอง ยุทธหัตถี ระหว่าง พระเจ้าจักรา และ พระเจ้าหงสา เมื่อกษัตริย์ทั้งสองเลือกตัดสินสงครามด้วยการต่อสู้ตัวต่อตัว เพื่อหลีกเลี่ยงการสูญเสียของทหารทั้งสองฝ่าย สะท้อนแนวคิดเรื่องศักดิ์ศรีของผู้นำ ความรับผิดชอบต่อชีวิตของผู้คน และอุดมคติเรื่องสันติภาพที่แฝงอยู่ในวรรณกรรมการเมืองชิ้นสำคัญของ ปรีดี พนมยงค์

ย้อนสำรวจบทบาทของ นินาท บุญโพธิ์ทอง นักการศึกษาด้านละครเวที ผู้บุกเบิกการใช้กระบวนการละครเป็นฐานการเรียนรู้สำหรับเยาวชนไทย ผ่านการก่อตั้งกลุ่มละคร “หน้ากากเปลือย” และการทำงานด้านการศึกษาเชิงสร้างสรรค์ที่มุ่งพัฒนาศักยภาพของคนรุ่นใหม่

ภาพยนตร์เรื่องพระเจ้าช้างเผือก ของปรีดี พนมยงค์ ในมุมมองเพศสถานะ สำรวจแนวคิดเรื่องสิทธิสตรี ความสัมพันธ์ระหว่างชายหญิง และการเปลี่ยนผ่านจากระบบ “ผัวเดียวหลายเมีย” ไปสู่ “ผัวเดียวเมียเดียว” ในสังคมสยามหลังการอภิวัฒน์ 2475