บทความ

ภายหลังได้รับแต่งตั้งเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในปี 2484 ปรีดี พนมยงค์ใช้ตำแหน่งดังกล่าวเป็นฐานสำคัญในการดำเนินงานขบวนการเสรีไทยเพื่อต่อต้านญี่ปุ่น ขณะเดียวกันต้องเผชิญความขัดแย้งทางการเมืองกับรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม และปัญหาภายในคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

สำรวจมรดกคณะราษฎรผ่านประวัติศาสตร์ท้องถิ่น แกะร่องรอยก่อนวันอภิวัฒน์สยาม ณ “วัดแคนอก” จังหวัดนนทบุรี ศาสนสถานบนทำเลชัยภูมิ “หัวมังกร” ที่มีความผูกพันและเป็นอนุสรณ์สถานสำคัญของ “พระยาพหลพลพยุหเสนา” ผู้นำคณะราษฎร

รำลึก 65 ปี การประหารชีวิต “ครอง จันดาวงศ์” อดีตเสรีไทยสายภูพานและนักต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย ผู้ถูกสังหารภายใต้อำนาจมาตรา 17 ของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2504 พร้อมย้อนสำรวจชีวิต อุดมการณ์

กระบวนการสืบราชสันตติวงศ์และการจัดตั้งคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ภายหลังการสละราชสมบัติของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว เมื่อ พ.ศ. 2477 ซึ่งนับเป็นช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อสำคัญของระบอบรัฐธรรมนูญไทย

เปิดบันทึกประวัติศาสตร์ “กรณีจดหมายของซีโนเวียฟ” (Zinoviev Letter) ที่ปรีดี พนมยงค์ เคยหยิบยกมาปรารภกับลูกศิษย์ เป็นเรื่องอื้อฉาวระดับโลกที่อ้างว่า กริกอรี ซีโนเวียฟ นักปฏิวัติบอลเชวิกคนสำคัญ

บทความชิ้นนี้ชวนสำรวจแก่นธรรมของพุทธทาสภิกขุ ในวาระ 120 ปี ชาตกาล ผ่านแนวคิดสำคัญอย่าง อัตตา อนัตตา สุญญตา และอตัมมยตา เพื่อทำความเข้าใจว่า “นิพพาน” ไม่ใช่เรื่องไกลตัว หากคือการดับทุกข์ได้ในชีวิตประจำวัน ด้วยการปล่อยวางจาก “ตัวกู-ของกู”

เวทีประชุมเชิงปฏิบัติการและการแลกเปลี่ยนองค์ความรู้ด้านการออกแบบท่าเต้นระดับนานาชาติ ที่รวมศิลปิน นักออกแบบท่าเต้น นักวิชาการ และผู้ขับเคลื่อนวงการศิลปะการแสดงจากหลากหลายประเทศ

ปรีชา เปี่ยมพงศ์สานต์ ชี้ให้เห็นว่า แม้ข้อเรียกร้องของชาวนาจะอยู่ภายใต้กรอบกฎหมายและประชาธิปไตย แต่กลับต้องเผชิญกับการคุกคาม จับกุม และลอบสังหารผู้นำชาวนาอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะในช่วงก่อนและหลัง 6 ตุลาคม 2519

บทความรำลึกคุณูปการของศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ โดย ศ.ดร.วิเชียร วัฒนคุณ และสุโข สุวรรณศิริ ในตอนจบนี้ มุ่งฉายภาพวิสัยทัศน์อันกว้างไกลและคุณูปการด้านการต่างประเทศของท่าน ทั้งในฐานะผู้นำขบวนการเสรีไทยช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และบทบาทการเป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งสันนิบาตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

บทความของ ศ.ดร.วิเชียร วัฒนคุณ และสุโข สุวรรณศิริ ในตอนแรกมุ่งแถลงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับคุณูปการและบทบาทสำคัญทางด้านการทูตและการต่างประเทศของศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเป็นแง่มุมประวัติศาสตร์ที่ยังไม่ค่อยมีผู้กล่าวถึงมากนัก แม้ว่าท่านจะมีบทบาทสำคัญในการพิทักษ์อธิปไตยแห่งประเทศไทย