บทความ

เมื่อครั้งพำนักอยู่ที่ฝรั่งเศสในบั้นปลายชีวิต ปรีดี พนมยงค์ ได้เขียนคำนิยมให้หนังสือ พุทธปรัชญาประยุกต์ และยกเกร็ดหนึ่งจากการเมืองโลกมาอธิบาย “ความเข้าใจผิด” และ “เล่ห์กลทางอำนาจ” นั่นคือกรณีที่ นิกิตา ครุสชอฟ ผู้นำสหภาพโซเวียต เข้าใจผิดว่าพระบรมฉายาลักษณ์ของ พระเจ้าจอร์จที่ 5

บทเรียนจากต่างประเทศเมื่อขบวนการก้าวหน้าต้องตกเป็น "ฝ่ายค้าน" ชี้ให้เห็นว่านี่ไม่ใช่เพียงช่วงเวลาแห่งการรอคอย แต่เป็นโอกาสสำคัญในการสร้างข้อเสนอเชิงนโยบายทางเลือก ตรวจสอบอำนาจรัฐอย่างเป็นระบบ และหลีกเลี่ยงหลุมพรางทั้งการหันซ้ายสุดขั้วหรือการประนีประนอมจนเสียตัวตน

เสรีไทยบนอีกเวทีหนึ่ง ในตอนจบ เล่าถึงการก่อตั้งหน่วยสื่อข่าวอิสระเพื่อสื่อสารข้อเท็จจริงผ่านสื่อมวลชนสหรัฐฯ และการเจรจาทางการทูตเพื่อขอให้สหรัฐฯ ช่วยสนับสนุนการผ่อนปรนเงื่อนไขในสนธิสัญญาสันติภาพของอังกฤษกับไทย รวมถึงการเจรจาขอปลดระงับเงินตราเพื่อนำมาใช้ฟื้นฟูประเทศ

พระเจ้าจักราทรงประกาศยุติการรบ เมื่อทรงเห็นว่าข้าศึกพ่ายแพ้แล้ว และมีพระราชประสงค์จะท้าพระเจ้าหงสาประลองยุทธ์อย่างลูกผู้ชาย พระราชดำรัสที่ว่า “เราไม่ได้มาเพื่อสู้กับชาวหงสา เรามาสู้กับประมุขของพวกเขาเท่านั้น” อุดมคติของผู้นำในฐานะกษัตริย์นักรบ ผู้ยอมเสี่ยงพระชนมชีพด้วยพระองค์เอง

พระพิศาลสุขุมวิท (ประสบ สุขุม) บันทึกภารกิจลับเสรีไทยสายอเมริกา ที่ได้รับมอบหมายจาก ปรีดี พนมยงค์ (รู้ธ) ให้เดินทางข้ามโลกไปเจรจาทางการเมืองและการทหาร เพื่อชี้แจงให้สหรัฐฯ เข้าใจว่า "คนไทยอยู่ข้างสัมพันธมิตร"

ความสัมพันธ์ระหว่างพระยาพหลพลพยุหเสนา กับวัดเทวสังฆาราม (วัดเหนือ) จ.กาญจนบุรี ผ่านหลักฐานสำคัญคืออุโบสถที่สร้างเสร็จใน พ.ศ. 2481 พร้อมจารึก “สร้างโดยทุนคณะราษฎร์” ซึ่งสะท้อนบทบาทของผู้นำรัฐบาลหลังอภิวัฒน์ 2475

บทความโดย กำพล จำปาพันธ์ พาผู้อ่านย้อนกลับไปดูเบื้องหลังการแก้ไขรัฐธรรมนูญครั้งประวัติศาสตร์ ในสมัยที่ ปรีดี พนมยงค์ เป็นนายกรัฐมนตรี เพื่อเปลี่ยนรัฐธรรมนูญฉบับ 10 ธันวาคม 2475 ให้กลายเป็น "รัฐธรรมนูญฉบับ 9 พฤษภาคม 2489" (ฉบับประชาธิปไตยสมบูรณ์)

พระเจ้าช้างเผือก ตอนที่ 16 "การประจัญบาน” ฉากสงครามที่โหดร้ายและตัดสินชะตาของสองอาณาจักร เมื่อกองทัพอโยธยาและหงสาปะทะกันอย่างดุเดือดทั้งทัพช้าง ทัพราบ และทัพม้า ท่ามกลางเสียงปืน เลือด และความสับสนในค่ายศัตรู

ปาฐกถาธรรมของ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถระ) เรื่อง ปรีดี พนมยงค์ กับหลักธรรมในการสร้างชาติ ตอนที่ 2 ได้เจาะลึกถึงหัวใจของการพัฒนาชีวิตมนุษย์ โดยท่านเปรียบเทียบว่าคนเราประกอบด้วย “เปลือก” คือร่างกาย และ “แก่น” คือจิตใจ

เนื่องในวาระชาตกาล 100 ปี ของอังคาร กัลยาณพงศ์ นี้ วรา จันทมณี ได้เรียงร้อยรำลึกถึงอังคาร โดยฉายภาพชีวิตของศิลปินผู้เปี่ยมด้วย "อหังการทางศิลปะ" ตั้งแต่วัยเยาว์ที่อ่อนไหวในถ้อยกวี จนถึงการเป็นศิลปินผู้ท้าทายขนบกำแพงฉันทลักษณ์ เพื่อปลดปล่อยจิตวิญญาณไทยให้เป็นอิสระจากกรอบเดิม