บทความ

ชวนสำรวจบทบาทของรัฐราชการและเทคโนแครต ในฐานะที่ใช้วาทกรรมวินัยการคลังและอุดมการณ์เสรีนิยมใหม่มาปิดกั้นรัฐสวัสดิการถ้วนหน้า พร้อมวิเคราะห์บทเรียนจาก IMF และระบบสองมาตรฐาน เพื่อทำความเข้าใจอุปสรรคเชิงโครงสร้างที่ขัดขวางการสร้างหลักประกันสิทธิที่เสมอภาคของประชาชนทุกคนอย่างเท่าเทียม

มรดกสำคัญที่สุดของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ไม่ใช่เพียงการมีรัฐธรรมนูญหรือสภาผู้แทนราษฎร แต่คือการเปลี่ยนสถานะของประชาชนจากไพร่ฟ้าข้าแผ่นดิน มาเป็นพลเมืองที่มีสิทธิและสามารถเรียกร้องความรับผิดชอบจากรัฐได้

ในช่วงเวลาที่วงการศิลปะการแสดงไทยยังต้องเผชิญข้อจำกัดเรื่องพื้นที่และต้นทุนการสร้างงาน การเกิดขึ้นของต.นำเจริญ เพลย์เฮ้าส์ ในย่านบางโพ จึงเป็นมากกว่าการเปิดโรงละครแห่งใหม่ แต่เป็นการสร้างบ้านหลังหนึ่งให้กับคนละคร

เนื่องในวาระครบรอบ 80 ปีวันสวรรคต พระบาทสมเด็จพระปรเมนทรมหาอานันทมหิดล พระอัฐมรามาธิบดินทร (รัชกาลที่ 8) สถาบันปรีดี พนมยงค์ ชวนติดตามบทสัมภาษณ์พิเศษของกังวาฬ พุทธิวนิช นักวิชาการผู้ศึกษาและค้นคว้ากรณีสวรรคตมาอย่างต่อเนื่องยาวนาน

ท่ามกลางวิกฤตสงครามโลกครั้งที่ 2 ผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์มีบทบาทสำคัญในการรักษาเสถียรภาพของประเทศและการเปลี่ยนผ่านทางการเมืองตามครรลองรัฐธรรมนูญ บทความนี้เผยเบื้องหลังการแต่งตั้งนายกรัฐมนตรี การประสานงานกับขบวนการเสรีไทย และการหลีกเลี่ยงความขัดแย้งระหว่างคนไทยด้วยกันเอง

สำรวจเส้นทางของ "ก๋วยเตี๋ยวเรืออยุธยา" ตั้งแต่ยังเป็นเรือพายเร่ขายตามไร่นาช่วงฤดูน้ำหลาก จนถึงยุคเปลี่ยนผ่านที่ระบบถนนเริ่มเข้ามาแทนที่สายน้ำ โครงการปรับปรุงเกาะเมืองอยุธยาในสมัยที่อาจารย์ปรีดี พนมยงค์ ดูแลกระทรวงการคลัง

รายงานคณะกรรมาธิการวิสามัญแห่งสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ. 2489 ว่าด้วยการตรวจสอบค่าใช้จ่ายของขบวนการเสรีไทยทั้งในและต่างประเทศ พร้อมคำชี้แจงเพิ่มเติมของ ปรีดี พนมยงค์ เอกสารสำคัญทางประวัติศาสตร์ที่ยืนยันผลการสอบสวนว่า ไม่ปรากฏการสูญหายหรือทุจริตในเงินที่ใช้ดำเนินกิจการเสรีไทย และสะท้อนบทบาทของผู้เสียสละเพื่อรักษาเอกราชของชาติในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

ภายหลังได้รับแต่งตั้งเป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ในปี 2484 ปรีดี พนมยงค์ใช้ตำแหน่งดังกล่าวเป็นฐานสำคัญในการดำเนินงานขบวนการเสรีไทยเพื่อต่อต้านญี่ปุ่น ขณะเดียวกันต้องเผชิญความขัดแย้งทางการเมืองกับรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม และปัญหาภายในคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

สำรวจมรดกคณะราษฎรผ่านประวัติศาสตร์ท้องถิ่น แกะร่องรอยก่อนวันอภิวัฒน์สยาม ณ “วัดแคนอก” จังหวัดนนทบุรี ศาสนสถานบนทำเลชัยภูมิ “หัวมังกร” ที่มีความผูกพันและเป็นอนุสรณ์สถานสำคัญของ “พระยาพหลพลพยุหเสนา” ผู้นำคณะราษฎร

รำลึก 65 ปี การประหารชีวิต “ครอง จันดาวงศ์” อดีตเสรีไทยสายภูพานและนักต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย ผู้ถูกสังหารภายใต้อำนาจมาตรา 17 ของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2504 พร้อมย้อนสำรวจชีวิต อุดมการณ์