บทความ

ดร.ฐาปนันท์ นิพิฏฐกุล ได้ตั้งข้อสังเกตจากวิทยานิพนธ์ของท่านปรีดีในปี 2469 ว่า ท่านได้รับการปลูกฝังอย่างเข้มข้นในวิชากฎหมายโรมัน ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็น ratio scripta (ระบบเหตุผลที่เป็นลายลักษณ์อักษร หรือ คัมภีร์แห่งสติปัญญา) สิ่งนี้ทำให้ท่านตระหนักว่า กฎหมายต้องหยั่งรากอยู่บนระบบของเหตุผล

กำพล จำปาพันธ์ อธิบายถึงบทบาทของปรีดี พนมยงค์ ในการผลักดัน พ.ร.บ. โอนกรรมสิทธิ์ที่ดินเกาะเมืองอยุธยา พ.ศ. 2481 เพื่อแก้ปัญหาที่ดินรกร้าง โดยเปิดโอกาสให้ราษฎรเข้ามาอยู่อาศัยและพัฒนาเมือง ควบคู่ไปกับการอนุรักษ์โบราณสถาน

บันทึกความทรงจำตอนที่ 2 ถ่ายทอดเหตุการณ์หลังสิ้นสุดสงครามโลกครั้งที่ 2 เมื่อเสรีไทยพลพรรคพระนครต้องเผชิญกับภารกิจปราบปรามเหตุจลาจลในย่านเยาวราช การสวนสนามครั้งประวัติศาสตร์ และการก่อตั้งสมาคมฯ เพื่อรำลึกถึงวีรกรรม

บันทึกความทรงจำของ น.อ. ไพโรจน์ อิทธิวัฒนะ อดีตเสรีไทยพลพรรคพระนคร ถ่ายทอดบรรยากาศการรับสมัครนักเรียนเตรียมอุดมฯ และนักเรียนเตรียมปริญญาฯ แห่ง มธก. เข้าฝึกวิชาทหารลับ ภายใต้การนำของหลวงสังวรยุทธกิจ เพื่อเป็นกองพลพรรคเสรีไทยในพระนคร ช่วงโค้งสุดท้ายของสงครามโลกครั้งที่ 2

ขุนศรีศรากร หนึ่งในคณะผู้ก่อการอภิวัฒน์ 2475 ผู้อยู่ร่วมในเหตุการณ์นองเลือดแรกของรุ่งอรุณแห่งการเปลี่ยนแปลงการปกครอง นริศ จรัสจรรยาวงศ์ พาผู้อ่านรู้จักกับชลอ ศรีศรากร จากท่านขุนระบอบเดิม สู่นายตำรวจในระบอบใหม่ และพระปุณณะวังโสในปัจฉิมวัย

ทวีปวร พาผู้อ่านรำลึกถึงรัฐบุรุษอาวุโสผ่านกวีนิพนธ์ คนดีศรีอโยธยา ร้อยเรียงชีวประวัติและคุณูปการของ ปรีดี พนมยงค์ ตั้งแต่การอภิวัฒน์ 2475 การก่อตั้งมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง ขบวนการเสรีไทย จวบจนถึงการลี้ภัยทางการเมือง

ชัยชนะของอโยธยาอาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของเรื่องราวที่ลึกซึ้งยิ่งกว่า เมื่อเสียงหนึ่งจากเรณูได้สะท้อนความคิดต่ออำนาจ ราชประเพณี และความหมายของการปกครองเพื่อประชาชน จนทำให้พระเจ้าจักราต้องหันกลับมาตั้งคำถามกับสิ่งที่เคยยึดถือมา

กำพล จำปาพันธ์ ชวนย้อนอ่านกวีนิพนธ์ต่อต้านสงครามของนายผี (อัศนี พลจันทร) นักคิด นักเขียนผู้มีจุดยืนต่อต้านจักรวรรดินิยมและสงคราม ผ่านบทกวีที่สะท้อนความเจ็บปวดของสามัญชน และการเรียกร้องสันติภาพที่ยังคงร่วมสมัย ทับซ้อนกับสถานการณ์โลกในปัจจุบันได้อย่างน่าทึ่ง

วาทะของ ปรีดี พนมยงค์ จากคำประศาสน์การฯ ในวันสถาปนามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง (มธก.) ไม่ได้เป็นเพียงแค่สุนทรพจน์ในพิธีเปิดสถานศึกษาทั่วไป แต่คือการประกาศเจตนารมณ์สำคัญหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475

สำรวจความพยายามครั้งสำคัญของรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ในช่วงทศวรรษ 2480 ที่ใช้อุดมการณ์ชาตินิยมทางเศรษฐกิจเป็นเครื่องมือสำคัญในการปลดแอกสยามจากร่มเงาของชาติตะวันตกและพ่อค้าชาวจีน