ข่าวสารและบทความ

เบื้องหลังการทำงานของ “นายฉันทนา” หรือ มาลัย ชูพินิจ นักหนังสือพิมพ์ที่หาญกล้าไปแนวหน้าสมรภูมิทุ่งบางเขนในเหตุการณ์ “กบฏบวรเดช” เพื่อสืบหาข้อเท็จจริงท่ามกลางข่าวลือ พร้อมบทสนทนากับหลวงประดิษฐ์มนูธรรม ภาพความตื่นตัวของกลุ่มกรรมกร ที่ประสบการณ์เสี่ยงภัยครั้งนั้นได้ถูกนำมาถ่ายทอดเป็นสารคดีเชิงข่าวเจาะลึกชิ้นแรก ๆ ของเมืองไทย

ประวัติศาสตร์เบื้องหลังการที่องค์การยูเนสโกประกาศยกย่องศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ เป็นบุคคลสำคัญของโลก ในวาระครบรอบ 100 ปีชาตกาล จากคุณูปการด้านการศึกษา ประชาธิปไตย สันติภาพ และการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศ ตลอดจนเผยให้เห็นความพยายามของนักวิชาการ นักการทูต และมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในการผลักดันการเสนอชื่อจนได้รับการยอมรับจากประชาคมโลก

ช่วงถาม-ตอบในงานเสวนา PRIDI Talks #35 ที่ผู้ร่วมฟังเสวนาร่วมกันชี้เป้าปัญหาหลักทางโครงสร้างจากรัฐธรรมนูญฉบับปฏิปักษ์เสียงข้างมาก พร้อมฉายภาพพลเมืองตื่นรู้ซ้อนทับกับบรรยากาศทางการเมืองหลังปี 2535 และการหล่อเลี้ยงความหวังเพื่อร่วมกันผลักดันกติกาใหม่ที่เป็นของประชาชนอย่างแท้จริง

เมื่อวันอาทิตย์ที่ 17 พฤษภาคม 2569 สถาบันปรีดี พนม​ยงค์​ โดยคุณสันติสุข โสภณสิริ กรรมการกลาง มูลนิธิ​ปรีดี​ พนม​ยงค์ ​และคุณอังคณา นีละไพจิตร กรรมการบริหาร สถาบัน​ปรีดี​ พนม​ยงค์ ได้เข้าร่วมกิจกรรม “รำลึก 34 ปี เหตุการณ์พฤษภาประชาธรรม” ณ สวนสันติพร อนุสรณ์สถานพฤษภาประชาธรรม ถนนราชดำเนิน กรุงเทพมหานคร

ต้นตอปัญหาโครงสร้างรัฐธรรมนูญไทยที่เปิดช่องให้องค์กรอิสระใช้อำนาจเหนือการตรวจสอบ พร้อมเชิญชวนประชาชนร่วมแสดงพลังผลักดันรัฐธรรมนูญฉบับใหม่ เพื่อร่วมกันเปลี่ยนแปลงและทวงคืนกติกาที่เป็นธรรมกลับคืนสู่สังคมไทย

รื้อสร้างนิยาม “องค์กรอิสระ” โดยเสนอให้เรียกว่า “องค์กรแต่งตั้ง” ผ่านแนวคิดเศรษศาสตร์การเมือง เพื่อชี้ให้เห็นกระบวนการออกแบบโครงสร้างอำนาจที่บิดเบือนแรงจูงใจของสังคมไทย พร้อมเสนอแนวทางปฏิรูปกระบวนการสรรหาเพื่อคืนระบบตรวจสอบถ่วงดุลที่ยึดโยงกับประชาชนอย่างแท้จริง

วิกฤตศรัทธาต่อองค์กรอิสระและศาลรัฐธรรมนูญที่กลายเป็นเครื่องมือรับใช้อำนาจเผด็จการ เซาะกร่อนพรรคการเมืองและนักการเมืองผู้ได้รับความไว้ใจจากประชาชน พร้อมเน้นย้ำถึงทางที่ประเทศไทยจะรอดพ้นจากวงจรนี้ผ่านความจำเป็นในการแก้ไขรัฐธรรมนูญทั้งฉบับ เพื่อคืนความหมายให้แก่การเลือกตั้งและทำให้ระบบตรวจสอบถ่วงดุลกลับมายึดโยงกับประชาชนอย่างแท้จริง

รศ.ดร.โคทม อารียา ชี้ให้เห็นว่าเครือข่ายอำนาจที่ยึดโยงองค์กรอิสระกับสถาบันหลักของรัฐ ทำให้กระบวนการตรวจสอบเป็นไปอย่างไม่โปร่งใส และเน้นย้ำว่าองค์กรอิสระเป็นอำนาจที่ 4 อันนอกเหนือจากอำนาจประชาธิปไตยที่เป็นของปวงชน ซึ่งประชาชนชาวไทยต่างต้องยืนหยัดต่อสู้แม้ในวันที่ฟ้าหม่น ไม่ว่าจะยากเย็นหรือเหน็บหนาวเพียงใด

ภาพยนตร์ที่ตีแผ่แก๊งคอลเซ็นเตอร์ผ่านสายตาของเหยื่อที่ลุกขึ้นมาเป็นผู้ล่า เมื่อระบบยุติธรรมล้มเหลว การต่อสู้เพื่อทวงคืนศักดิ์ศรีและความมั่นคงจึงเริ่มขึ้น พร้อมกระตุ้นสังคมให้ตระหนักถึง "จิตวิทยาของการหลอกลวง" ที่มิจฉาชีพใช้ความกลัวและความเปราะบางของมนุษย์เป็นอาวุธสำคัญ

แนวทางเร่งผลักดันประเทศไทยไปข้างหน้า ผ่านการแก้ไขรัฐธรรมนูญฉบับ 2560 และแก้ไขพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญบางฉบับ เพื่อให้ที่มาขององค์กรอิสระสามารถตรวจสอบถ่วงดุลอำนาจอย่างเที่ยงธรรมและยึดโยงกับประชาชนแทนกลุ่มอำนาจจารีตนิยม