สันนิบาตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

9 ตุลาคม รำลึกชาตกาล จำลอง ดาวเรือง ลูกชาวนาผู้ก้าวเข้าสู่สภาผู้แทนราษฎร นำความเดือดร้อนของคนอีสานมาสู่การพิจารณาของบ้านเมือง และร่วมภารกิจเสรีไทยภายใต้การนำของปรีดี พนมยงค์ ชีวิตของเขาสะท้อนโอกาสที่ระบอบประชาธิปไตยเปิดให้สามัญชนมีส่วนกำหนดอนาคตของประเทศ ด้วยความสามารถและความไว้วางใจจากราษฎร เส้นทางการเมืองของจำลองสิ้นสุดลงเมื่อเขาถูกสังหารขณะอยู่ในความควบคุมของตำรวจในคดี “สี่อดีตรัฐมนตรี” เมื่อวันที่ 4 มีนาคม 2492 ด้วยวัยเพียง 38 ปี คำพิพากษาในเวลาต่อมาหักล้างข้ออ้างของตำรวจและนำผู้กระทำผิดบางคนมารับโทษ แต่ไม่อาจคืนชีวิตให้ผู้ตายหรือชดเชยความสูญเสียที่ครอบครัวต้องเผชิญ

วันที่ 15 กันยายน 2569 สถาบันปรีดี พนมยงค์ โดยนายปรีดิวิชญ์ พนมยงค์ กรรมการผู้จัดการสถาบันฯ ได้ให้การต้อนรับ ดร.เจมส์ โกเมซ (James Gomez) ผู้อำนวยการภูมิภาค Asia Centre เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองเกี่ยวกับสถานการณ์ชายแดนไทย–กัมพูชา และบทบาทของภาคประชาสังคมกับสื่ออิสระในการส่งเสริมความเข้าใจระหว่างประชาชนทั้งสองประเทศ การสนทนาเป็นไปด้วยความเห็นพ้องในแนวทางส่งเสริมสันติภาพและความร่วมมือระหว่างประชาชน โดยทั้งสองฝ่ายตกลงที่จะสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และร่วมกันจัดกิจกรรมเพื่อสันติภาพในภูมิภาคช่วงเดือนสิงหาคม พ.ศ. 2570 ซึ่งจะได้หารือรายละเอียดและประสานงานร่วมกันต่อไป

นอกจากการพูดถึงสถานการณ์ระหว่างไทยกับกัมพูชาในช่วงที่ผ่านมา และการวิเคราะห์สถานการณ์เพื่อมองหาหนทางแก้วิกฤต ในงาน Pridi Talk #37 ผู้ช่วยศาสตราจารย์อัครพงษ์ ค่ำคูณยังเล่าถึงการกำเนิดของสันนิบาตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้หรือ SEAL องค์การซึ่งหากวันนี้ยังคงทำงานอยู่ ก็น่าจะมีบทบาทต่อการแก้ไขสถานการณ์ระหว่างสองประเทศที่กำลังเกิดขึ้น

บทความชิ้นนี้เป็นส่วนหนึ่งจากปาฐกาถาเรื่อง "นโยบายต่างประเทศที่พึงปรารถนา และแนวความคิดของท่านปรีดี พนมยงค์" ที่มีการกล่าวถึงแนวทางแก้ไขปัญหาในกรณีที่ไทยเข้าไปมีส่วนเกี่ยวข้องในสงครามกลางเมืองกัมพูชา

บทบาทของนายปรีดีด้านการต่างประเทศ ในทศวรรษ 2480-2510 ชี้ให้เห็นว่านายปรีดีมีบทบาทในการต่างประเทศมาตั้งแต่ก่อนสงครามโลก ครั้งที่ 2 และในการประชุมเรื่ององค์การความร่วมมือส่วนภูมิภาค โดยเป็นจุดก่อร่างแนวคิดการก่อตั้งองค์การสันนิบาตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในไทยต่อมา