จารุบุตร เรืองสุวรรณ

หลังรัฐประหาร พ.ศ. 2501 ปิดเวทีการเมือง จารุบุตร เรืองสุวรรณ อดีตเสรีไทยและผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น หันมาศึกษาคัมภีร์ใบลานและวรรณคดีอีสาน แล้วนำไปบรรยายทางวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย จังหวัดขอนแก่น ระหว่าง พ.ศ. 2517–2519 ก่อนรวมเป็นหนังสือ “ของดีอีสาน” งานประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมอีสานที่เขียนโดย “คนใน” เล่มนี้เชื่อมประวัติศาสตร์ขอนแก่นและภูเวียงเข้ากับล้านช้าง อ่านฮีตสิบสองคองสิบสี่ในฐานะกฎหมายโบราณ และชี้ให้เห็นมิติการค้าในวรรณคดีอีสาน เพื่อโต้แย้งมายาคติที่สังคมไทยมีต่อคนอีสาน บทความเสนอให้อ่านงานชิ้นนี้ในบริบทหลัง 14 ตุลาคม 2516 ซึ่งทำให้เห็นว่าเหตุการณ์ครั้งนั้นส่งผลไกลกว่ากรุงเทพฯ และไกลกว่ากลุ่มที่เรียกกันว่า “คนเดือนตุลา”

คนรุ่นใหม่บางคนอาจจะไม่ทราบว่า จารุบุตร เรืองสุวรรณ นอกจากจะเป็นอดีตประธานรัฐสภาและประธานวุฒิสภา และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น 5 สมัยแล้ว ยังมีบทบาทที่สำคัญต่อขบวนการเสรีไทยในอดีต โดยเฉพาะในฐานะของ “ช้างวิ่ง” เคียงข้างปรีดี พนมยงค์และเพื่อนสมาชิก แม้รายละเอียดเรื่องราวในส่วนนี้จะถูกเล่าผ่าน “นิทานเสรีไทย” ที่เปรียบเสมือนบันทึกความทรงจำ แต่ก็ถือว่ามีความน่าศึกษาเพื่อทำความเข้าใจต่อประวัติศาสตร์ในอดีต

ข้อความเบื้องต้นพระราชบัญญัติเงินคงคลัง พ.ศ. 2491 เป็นกฎหมายจัดระเบียบการเงินของแผ่นดินโดยทั่วไป ซึ่งในหลักใหญ่เป็นเรืองที่เกี่ยวกับการเก็บรักษาเงินแผ่นดิน การจัดการคลังแผ่นดิน และการสั่งจ่ายเงินจากคลังแผ่นดิน ดังนั้น พระราชบัญญัติฉบับนี้จึงมีความสำคัญเป็นอย่างมากต่อการบริหารการเงินของแผ่นดินบทความนี้มีความมุ่งหมายที่จะศึกษาความเป็นมาในการตราพระราชบัญญัติดังกล่าว ซึ่งจะช่วยให้เราเข้าใจเหตุผลในการตราพระราชบัญญัติฉบับนี้อย่างถ่องแท้ อันจะเป็นประโยชน์ในการแปลกฎหมายให้ถูกต้องตามเจตนารมณ์ขององค์กรนิติบัญญัติ

31 พฤษภาคม 2564 ครบรอบ 60 ปี การประหารชีวิตอดีตนักการเมืองสามัญชนคนสำคัญผู้หนึ่งคือ ‘ครอง จันดาวงศ์’