อำนาจรัฐ

ศาลปกครองกลางของไทย ถือได้ว่าเป็นศาลพิเศษที่แตกต่างออกไปจากศาลแพ่งและศาลอาญา ซึ่งหลักใหญ่ใจความของศาลปกครองนั้น มีอำนาจหน้าที่ในการตัดสินคดีความที่เกี่ยวข้องระหว่างรัฐกับประชาชนที่ลึกซึ้งและละเอียดอ่อนมากกว่าการลงโทษตัดสินลงโทษตามหลักทั่วไป โดยความพิเศษของศาลปกครองนั้นอาจเปรียบเสมือนได้กับองค์กรอิสระที่ใช้ในการตรวจสอบอำนาจหน้าที่ของรัฐ ซึ่งศาลปกครองนี้เองไม่ได้ถูกจัดตั้งขึ้นมาเพียงในชั่วระยะเวลาไม่กี่ 10 ปี ตามความรับรู้ของประชาชนคนไทย แต่ศาลปกครองนั้นนับเป็นอีกหนึ่งในมรดกที่เกิดขึ้นจากอาจารย์ปรีดี พนมยงค์ ที่จัดตั้งคณะกรรมการกฤษฎีกาขึ้นเพื่อให้เป็นที่พึ่งแก่ประชาชนในยามที่เกิดความขัดแย้งกับภาครัฐ

“ประชาธิปไตยที่สมบูรณ์” ในประเทศไทยจะเกิดขึ้นหรือไม่ เป็นคำถามที่อยู่ในความคิดของคนจำนวนมาก รวมถึงมารุต บุนนาค อดีตนักกฎหมาย นักการเมือง รัฐมนตรี และประธานรัฐสภา ผู้ที่ยอมรับว่าหลักกฎหมายและระบอบประชาธิปไตยในประเทศไทย อาจไม่ได้นำความเป็นธรรมมาสู่ทุกคน แต่ในขณะเดียวกัน มารุตก็มองว่านักกฎหมายควรที่จะทำให้อำนาจรัฐเป็นไปเพื่อรักษาไว้ซึ่งคุณค่าที่สำคัญกว่า คือ สิทธิเสรีภาพ ความยุติธรรม และความถูกต้องของสังคมด้วยเช่นกัน

สถาบันและระบบการเมืองตั้งอยู่บนรากฐานแห่งสภาพความเป็นอยู่ทางชีวปัจจัยของสังคม กล่าวคือ ความต้องการในการดำรงชีพของมนุษย์เป็นตัวกำหนดรูปแบบของสถาบันและระบบการเมือง

เสียงจาก "ชนเผ่าพื้นเมือง" ผู้เรียกร้องสิทธิและเสรีภาพพึงมีในฐานะที่เป็นส่วนหนึ่งของพลเมืองแห่งรัฐ ผ่านบรรยากาศของกิจกรรม "วันชนเผ่าพื้นเมือง" อันเป็นเวทีสาธารณะให้กับทุกคนร่วมทำความเข้าใจต่อประเด็นวิถีชีวิตและสิทธิมนุษยชนของชนเผ่าพื้นเมือง โดยใช้พลังทางวัฒนธรรม คือ soft power ซึ่งแสดงถึงอัตลักษณ์และตัวตนในรูปแบบต่างๆ เช่น คีตศิลป์ นาฏศิลป์ ศิลปะ และภาพยนตร์ เป็นต้น