การต่างประเทศ

การทูตที่สง่างามและมีอารยะ ช่วยให้นโยบายการต่างประเทศดำเนินไปได้อย่างเหมาะสม เฉกเช่นการทูตที่ปรีดี พนมยงค์ได้ดำเนินการในสมัยหลังสงครามโลกครั้งที่ 2 นอกจากการประกาศวันสันติภาพไทยในวันที่ 16 สิงหาคม พ.ศ.2488 พิศาล มาณวพัฒน์ อดีตเอกอัครราชทูตไทยประจำสหรัฐอเมริกา ยังหยิบนำข้อสังเกตเล็ก ๆ น้อย ๆ จากภารกิจ ณ ต่างประเทศของปรีดีในห้วงเวลาดังกล่าว ซึ่งมีความสำคัญมาก ๆ ต่อภาพลักษณ์ของประเทศไทยในระดับนานาชาติ

พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นเทววงศวโรทัยคือหนึ่งในบุคคลที่ช่วยให้สยามสามารถรักษาความเป็นรัฐเอกราชไว้ได้ แม้จะเผชิญกับการขยายอำนาจของจักรวรรดินิยม อันนำไปสู่สิทธิสภาพนอกอาณาเขต แต่ด้วยวิธีทางการทูต ไปจนถึงการทำงานและความร่วมมือจากหลายฝ่าย สนธิสัญญาอันไม่เป็นธรรมจึงได้รับการแก้ไข และประเทศไทยหรือสยามในช่วงเวลานั้น จึงสามารถรักษาเอกราช ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองได้ในที่สุด

บทความรำลึกคุณูปการของศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ โดย ศ.ดร.วิเชียร วัฒนคุณ และสุโข สุวรรณศิริ ในตอนจบนี้ มุ่งฉายภาพวิสัยทัศน์อันกว้างไกลและคุณูปการด้านการต่างประเทศของท่าน ทั้งในฐานะผู้นำขบวนการเสรีไทยช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และบทบาทการเป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งสันนิบาตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

บทความของ ศ.ดร.วิเชียร วัฒนคุณ และสุโข สุวรรณศิริ ในตอนแรกมุ่งแถลงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับคุณูปการและบทบาทสำคัญทางด้านการทูตและการต่างประเทศของศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเป็นแง่มุมประวัติศาสตร์ที่ยังไม่ค่อยมีผู้กล่าวถึงมากนัก แม้ว่าท่านจะมีบทบาทสำคัญในการพิทักษ์อธิปไตยแห่งประเทศไทย

หลังจากการขึ้นครองราชย์ของรัชกาลที่ 9 รัฐบาลนำโดยนายปรีดี พนมยงค์ได้แถลงนโยบายในการบริหารราชการแผ่นดินต่อรัฐสภา ซึ่งมีใจความสำคัญคือการพัฒนาประเทศอย่างครอบคลุม 12 ด้าน