ทวน วิชัยขัทคะ

ภาพจำของคณะราษฎรสายทหารบกมักอยู่ที่ "4 ทหารเสือ" ในฐานะผู้วางแผนและตัดสินใจ ทว่าแผนยึดอำนาจซึ่งพระยาทรงสุรเดชออกแบบไว้จะเคลื่อนออกจากกระดาษไม่ได้เลย หากไม่มีนายทหารอีกกลุ่มหนึ่งนำรถเกราะและรถรบออกจากโรงก่อนรุ่งสางวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 ในบรรดานายทหารฝ่ายบก 34 นายของคณะผู้ก่อการ มีทหารม้าเพียง 4 นาย คือ หลวงทัศไนยนิยมศึก (ทัศนัย มิตรภักดี) น้อม เกตุนุติ ทวน วิชัยขัทคะ และไชย ประทีปะเสน ผู้ซึ่งประยูร ภมรมนตรี เรียกว่า "สี่อัศวิน" ในวาระ 126 ปีชาตกาลของหลวงทัศไนยฯ บทความนี้ติดตามชีวิตของทั้งสี่ ตั้งแต่วงประชุมผู้ริเริ่มก่อการ ณ กรุงปารีส และวิชาทหารม้าจากโรงเรียนโซมูร์ มาจนถึงเช้ามืดวันอภิวัฒน์ และเส้นทางที่แยกจากกันในเวลาต่อมา เมื่อผู้นำของกลุ่มจากไปก่อนครบหนึ่งปีในระบอบใหม่ ส่วนอีกสามคนต้องเผชิญสงคราม การรัฐประหาร และการเลือกข้างทางการเมืองที่แตกต่างกันไป

ย้อนกลับไปวันนี้เมื่อ 109 ปีที่แล้ว วันที่ 30 มิถุนายน ในปี ค.ศ. 1914 ‘โมฮันดาส กรามจันทร์ คานธี’ หรือที่มักเป็นที่รู้จักในชื่อว่า ‘มหาตมะ คานธี’ ได้ถูกจับกุมคุมขังครั้งแรกหลังจากพยายามรณรงค์ต่อสู้เรียกร้องสิทธิของชาวอินเดียในแอฟริกาใต้

ย้อนสัมผัสบรรยากาศเมื่อครั้งวันออกเดินทางไปยังประเทศฝรั่งเศสของนายปรีดีซึ่งปรากฏการเข้าร่วมของราษฎรทุกสาขาอาชีพ หนึ่งในนั้นได้แก่เหล่าศาสนิกชนผู้นับถือศาสนาอิสลาม คือ "กลุ่มลูกเสือแขก" แห่งโรงเรียนอัสสละฟียะฮ์วิทยาลัยก็เข้าร่วมเหตุการณ์สำคัญในวันนั้นด้วย

เรื่องราวการถูกเนรเทศไปยังแดนไกลของนายปรีดีและความเป็นไปทางการเมืองในขณะนั้น โดยกล่าวถึงสาเหตุที่ทำให้ชีวิตของมันสมองคณะราษฎรผู้นี้ต้องระหกระเหิน พร้อมทั้งบรรยากาศในสังคมสยามเมื่อคราวที่นายปรีดีจะต้องออกเดินทางนั้นมาถึง

"ที่กล่าวมานี้ เพียงแต่แสดงความหวังให้ท่านถึงฟิวเจอร์หรืออนาคตของเราว่าไม่มืดมน พอมองเห็นแสงสว่าง" -- ปรีดี พนมยงค์