วังปารุสกวัน

“ศิษย์ที่รักคนหนึ่งของข้าพเจ้า” คือถ้อยคำที่ปรีดี พนมยงค์ ใช้ระลึกถึง ร.ท. อู๊ต นิตยสุทธิ ผู้เดินทางมาแจ้งข่าวสำคัญในเหตุการณ์กบฏบวรเดช พ.ศ. 2476 ความไว้วางใจที่ก่อตัวขึ้นในวันนั้นสืบเนื่องเป็นความผูกพันที่ธรรมศาสตร์ และการร่วมงานในรัฐสภาและขบวนการเสรีไทย ในฐานะผู้แทนราษฎรจังหวัดนครราชสีมา อู๊ตนำเรื่องโรคภัย ถนน การศึกษาผู้ใหญ่ และความแห้งแล้งเข้าสู่สภาอย่างต่อเนื่อง ประวัติการทำงานของเขาช่วยให้เห็นความหมายของการรับใช้ราษฎรผ่านปัญหาที่ประชาชนเผชิญในชีวิตประจำวัน ขณะที่คำรำลึกของปรีดีเผยความอาลัยต่อศิษย์และผู้ร่วมงานที่จากไปก่อนจะได้พบกันอีก ในวาระ 124 ปี ชาตกาล 19 ตุลาคม พ.ศ. 2569 สถาบันปรีดี พนมยงค์ ชวนอ่านเรื่องราวชีวิต งาน และความผูกพันของทั้งสอง

1 ปี หลังจากที่นายปรีดี พนมยงค์ต้องลี้ภัยจากการถูกกล่าวหาว่ามีแนวคิดคอมมิวนิสต์ ได้มีประชาชนหลายจังหวัด รวมถึงพระนครศรีอยุธยา ได้ร่วมลงชื่อในจดหมายถึงรัฐบาลเพื่อเรียกร้องให้ปรีดีกลับมาดำรงตำแหน่งและรับใช้ชาติอีกครั้ง

นายปรีดี พนมยงค์ หนึ่งในคณะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์สมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล มิได้ลงนามประกาศสงครามกับ ‘บริเตนใหญ่’ และสหรัฐอเมริกา ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ซึ่งกลายมาเป็นเหตุหนึ่งในการประกาศความเป็นโมฆะ

ความทรงจำของครูฉลบชลัยย์ พลางกูร ซึ่งกลายมาเป็นคนใน 'ครอบครัวเดียวกัน' กับท่านผู้หญิงพูนศุข หลังการเสียชีวิตของ 'จำกัด' สามีของเธอในภารกิจเสรีไทย

ท่านผู้หญิงพูนศุข พนมยงค์ ฟื้นความหลังผ่าน 'คำบอกเล่าถึงอดีต' ในฐานะภรรยาของรัฐบุรุษอาวุโส ปรีดี พนมยงค์ ผู้ก่อการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475