กฎหมายมหาชน

จาก “หลานอี๊ด” ผู้ได้รับคำฝากฝังจากปรีดี พนมยงค์ ให้นำความสามารถไปใช้เพื่อประเทศชาติ สู่ผู้รับผิดชอบเงินแผ่นดิน ครูกฎหมาย และประธานศาลรัฐธรรมนูญ ชีวิตของอิสสระ นิติทัณฑ์ประภาศ เชื่อมความไว้วางใจในครอบครัวเข้ากับหน้าที่ต่อส่วนรวม ผ่านความตั้งใจที่จะทำงานแต่ละเรื่องให้ถูกต้อง เพราะตระหนักว่าผลของการตัดสินใจย่อมเกี่ยวพันกับชีวิตของผู้อื่น ในวาระ 94 ปีชาตกาล วันที่ 4 ตุลาคม พ.ศ. 2569 สถาบันปรีดี พนมยงค์ ชวนย้อนมองเส้นทางของลูกธรรมศาสตร์ผู้ยึดอุดมคติ “เราศึกษาเพื่อรับใช้ประชาชน” ตั้งแต่งานค้นเอกสารและจัดพิมพ์หนังสือให้ลุงผู้ลี้ภัยในต่างแดน การพัฒนาระบบงบประมาณและกฎหมายมหาชน ไปจนถึงการยืนหยัดในความเป็นอิสระของตุลาการ พร้อมทำความรู้จักอีกด้านของเขาผ่านความทรงจำอันอบอุ่นของครอบครัว ซึ่งความสุจริตและความรับผิดชอบปรากฏอยู่ในสิ่งที่พ่อทำให้ลูกเห็นทุกวัน

บทความนี้ได้หยิบยกคำวินิจฉัยส่วนตน และหลักการพื้นฐานของรัฐธรรมนูญที่ปรากฏในคำวินิจฉัยส่วนตนของ ศ. ดร.อิสสระ นิติทัณฑ์ประภาศ ซึ่งจะนำพาทุกท่านไปสำรวจหลักการพื้นฐานของรัฐธรรมนูญ และวิธีตีความกฎหมายที่ให้แง่คิดในปัจจุบัน

เนื่องในโอกาสครบรอบวันอนิจกรรมของ ศาสตราจารย์พิเศษ อิสสระ นิติทัณฑ์ประภาศ นักวิชาการผู้วางรากฐานให้แก่กฎหมายมหาชนในประเทศไทย ขอเชิญชวนอ่านบทความทางกฎหมายจากผลงานทางวิชาการที่มีคุณูปการต่อวงการนิติศาสตร์ไทย

การพัฒนาความรู้กฎหมายมหาชนในประเทศไทย (พ.ศ. 2515 - 2550) ดร.อิสสระมุ่งมั่นที่จะให้ความรู้แก่นิสิต นักศึกษา เพื่อพัฒนากฎหมายมหาชนในประเทศไทย แม้ว่าภารกิจราชการที่สำนักงบประมาณจะหนัก แต่ ดร.อิสสระก็ได้สละเวลาพักผ่อนส่วนตัวไปเป็นอาจารย์พิเศษและอาจารย์ที่ปรึกษาวิทยานิพนธ์ที่มหาวิทยาลัยหลายแห่ง ตั้งแต่ปี 2515 จนกระทั่งในปี 2550 ที่ร่างกายไม่เอื้ออำนวยให้ทำงานได้ ทั้งนี้ ในปี 2515 กฎหมายมหาชนยังเป็นเรื่องใหม่มาก และการเรียนการสอนสาขากฎหมายมหาชนยังมีจำกัดในประเทศไทย  

“กฎหมายมหาชน” เป็นนวัตกรรมทางกฎหมายที่ประเทศไทยนำเข้าจากต่างประเทศ ในฐานะของกลุ่มสาขาวิชากฎหมายที่มีส่วนในการกำหนดขอบเขตการใช้อำนาจรัฐมิให้ละเมิดต่อสิทธิและเสรีภาพของประชาชน

ศาสตราจารย์ ดร.อิสสระ นิติทัณฑ์ประภาศ ซึ่งเพิ่งจากโลกนี้ไปเมื่อวันที่ 16 มกราคม ที่ผ่านมานั้น นอกจากเป็นหลานลุงของนายปรีดี พนมยงค์ และเป็นอดีตประธานศาลรัฐธรรมนูญแล้ว ยังเป็นนักกฎหมายมหาชนคนสำคัญอีกคนหนึ่งของประเทศไทย

ประชุมกฎหมายมหาชนและเอกชน ประชุมกฎหมายนี้เป็นหนังสือรวมงานกฎหมายของปรีดี และข้อเขียนอื่นๆ ทางกฎหมายซึ่งเกี่ยวข้องกับปรีดี ผู้เขียน : ปรีดี พนมยงค์ พิมพ์ที่ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพมหานคร พิมพ์ครั้งที่ : - ปีที่พิมพ์ : 2526 จำนวนหน้า : 683 หน้า ISBN : - สารบัญ