สุโข สุวรรณศิริ

ในปี 2563 สุโข สุวรรณศิริ ได้ให้สัมภาษณ์แก่สถาบันปรีดี พนมยงค์ผ่านวิดีโอคอล แม้จะมีอายุกว่า 90 ปีแล้วก็ตามท่านได้ถ่ายทอดความทรงจำเกี่ยวกับธรรมศาสตร์และผู้ประศาสน์การ ผู้เปิดโอกาสทางการศึกษาให้แก่ชีวิตของท่าน หกปีต่อมา สถาบันฯ ได้มอบรูปปั้นปรีดี พนมยงค์ให้ท่านในโอกาสเปิดที่ทำการแห่งใหม่ภาพท่านประคองรูปปั้นอาจารย์ไว้ด้วยสองมือจึงกลายเป็นความทรงจำอันทรงคุณค่า สุโข สุวรรณศิริ ถึงแก่อสัญกรรมเมื่อวันที่ 26 กันยายน 2569 สิริอายุ 98 ปี ท่านเป็นอดีตเอกอัครราชทูตและศิษย์ ต.ม.ธ.ก. รุ่นที่ 6 ผู้จดจำคุณค่าของการศึกษาเสมอมา ตลอดชีวิต ท่านได้นำความรู้และประสบการณ์มาร่วมสืบสานงานของมูลนิธิและสถาบันปรีดี พนมยงค์ด้วยศรัทธาและกตเวทิตา

บทความรำลึกคุณูปการของศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ โดย ศ.ดร.วิเชียร วัฒนคุณ และสุโข สุวรรณศิริ ในตอนจบนี้ มุ่งฉายภาพวิสัยทัศน์อันกว้างไกลและคุณูปการด้านการต่างประเทศของท่าน ทั้งในฐานะผู้นำขบวนการเสรีไทยช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และบทบาทการเป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งสันนิบาตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

บทความของ ศ.ดร.วิเชียร วัฒนคุณ และสุโข สุวรรณศิริ ในตอนแรกมุ่งแถลงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับคุณูปการและบทบาทสำคัญทางด้านการทูตและการต่างประเทศของศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเป็นแง่มุมประวัติศาสตร์ที่ยังไม่ค่อยมีผู้กล่าวถึงมากนัก แม้ว่าท่านจะมีบทบาทสำคัญในการพิทักษ์อธิปไตยแห่งประเทศไทย

สุโข สุวรรณศิริ เล่าถึงมุมมองด้านสิทธิมนุษยชน ที่แตกต่างกันระหว่างประเทศพัฒนาแล้วกับประเทศกำลังพัฒนา ผ่านเหตุการณ์ที่ไทยถูกรัฐบาลสหรัฐฯ วิจารณ์เรื่องการใช้ศาลทหารและการผลักดันผู้ลี้ภัยชาวลาว รวมถึงวาทะสำคัญของรัฐมนตรีต่างประเทศฟิลิปปินส์ที่ตอบโต้อย่างเฉียบคมเรื่องมาตรฐานการใช้ชีวิตและการดูแลครอบครัว

สุโข สุวรรณศิริ ปรารภถึงการเสาะแสวงหานักการเมืองในดวงใจของท่านในตลอดช่วงชีวิตที่ผ่าน กล่าวได้ว่า อาจารย์ปรีดี พนมยงค์ นักการเมืองในดวงใจของท่านเพียงคนเดียว เพราะอาจารย์ปรีดีคือผู้รอบรู้จริง เสียสละ คิดถึงบ้านเมืองและประชาชนอย่างแท้จริง

สุโข สุวรรณศิริ เสนอว่า นายปรีดี พนมยงค์ เป็นบุคคลต้นแบบที่ควรยึดถือ ด้วยคุณลักษณะ 3 ประการ ได้แก่ ความซื่อสัตย์สุจริต ความรู้ความสามารถ และวิสัยทัศน์กว้างไกล ซึ่งล้วนเป็นประโยชน์ต่อประเทศชาติอย่างแท้จริง

ในบันทึกนี้เป็นเรื่องราวที่ สุโข สุวรรณศิริ ได้กล่าวถึงความทรงจำของ “วิเชียร วัฒนคุณ“ เพื่อนสนิทในครั้งขณะศึกษาชั้นเตรียมปริญญา ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และการเมือง ในแง่ของคุณงานความดี และหน้าที่การงาน

ในบทความนี้ สุโข สุวรรณศิริ นำเสนอวิสัยทัศน์ 6 ด้านของนายปรีดี พนมยงค์ คือ ในการสร้างประชาธิปไตย ในทางเศรษฐกิจ ในด้านการศึกษา ในด้านธรรมะ ในเรื่องการคุ้มครองสิทธิของพลเมืองพลเมือง และในด้านการต่างประเทศและสันติภาพ