จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์

16 กันยายน 2500 จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ยึดอำนาจจากรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ท่ามกลางปัญหาการทุจริตเลือกตั้งและความขัดแย้งทางการเมือง แม้สฤษดิ์จะได้รับความนิยมจากการแสดงท่าทีรับฟังประชาชน แต่ในปี 2501 กลับทำรัฐประหารซ้ำและรวบอำนาจเข้าสู่ฝ่ายบริหารการปกครองดังกล่าวนำไปสู่การยกเลิกรัฐธรรมนูญและจำกัดสิทธิเสรีภาพของประชาชน ปรีดี พนมยงค์ จึงวิจารณ์การใช้อำนาจเผด็จการและความเชื่อว่าผู้นำที่มีอำนาจเด็ดขาดจะสามารถแก้ปัญหาการทุจริตได้ บทความชี้ให้เห็นถึงวงจรรัฐประหาร การสืบทอดอำนาจ และผลกระทบต่อพัฒนาการประชาธิปไตย พร้อมเน้นย้ำว่ารัฐธรรมนูญและระบบตรวจสอบอำนาจมีความสำคัญต่อการคุ้มครองสิทธิและเสรีภาพของประชาชน

รำลึก 65 ปี การประหารชีวิต “ครอง จันดาวงศ์” อดีตเสรีไทยสายภูพานและนักต่อสู้เพื่อประชาธิปไตย ผู้ถูกสังหารภายใต้อำนาจมาตรา 17 ของจอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ เมื่อวันที่ 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2504 พร้อมย้อนสำรวจชีวิต อุดมการณ์

ครอง จันดาวงศ์ คือครู นักต่อสู้ และเสรีไทยผู้สร้างสนามบินลับเพื่อชาติก่อนกลับมาสิ้นใจ ณ ที่เดิมด้วยข้อหาคอมมิวนิสต์ ชีวิตเขาคือภาพสะท้อนของอุดมการณ์ ความหวัง และความรุนแรงทางการเมืองไทยตั้งแต่สงครามโลกครั้งที่สอง จนถึงสงครามเย็น

ปัญหาการจำกัดสิทธิเสรีภาพสื่อที่เกิดในทุกยุคสมัย โดยเฉพาะในช่วงที่ประเทศไม่เป็นประชาธิปไตยที่นำไปสู่การถูกจำกัดเสรีภาพจากกฎหมายและคำสั่งรัฐ และปัญหาการซับซ้อนของกฎหมาย และอำนาจของพนักงานการพิมพ์ที่ต้องตีความเอง

ในวาระ 120 ปีแห่งชาตกาลของกุหลาบ สายประดิษฐ์ หรือศรีบูรพา นักคิดนักเขียนผู้ยิ่งใหญ่ บทความนี้ได้นำเสนองานเขียนด้านพุทธศาสนาของศรีบูรพาคือ อุดมธรรม มีการจัดพิมพ์ในช่วงที่ผู้ประพันธ์ยังมีชีวิตอยู่เพียงเล่มเดียว

โครงการอนุสาวรีย์พระยาพหลพลพยุหเสนากลางถนนราชดำเนิน ถูกเสนอให้สร้างขึ้นในรัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม เมื่อปี 2498 เพื่อรำลึกถึง “เชษฐบุรุษ” พระยาพหลพลพยุหเสนา หัวหน้าคณะราษฎรสายทหารหากโครงการฯ นี้มิได้เกิดขึ้น

บทความพาสำรวจพัฒนาการขององค์การบริหารส่วนจังหวัด (อบจ.) ที่ถูกตั้งขึ้นโดยคณะราษฎรในปี 2476 แต่ถูกขัดขวาง,บิดเบือนและปลอมแปลง ด้วยเทคนิคต่างๆของฝ่ายอำนาจนิยม

  วันนี้เมื่อ 5 ปีที่แล้ว (14 เมษายน 2560)  มีข่าวแพร่สะพัดว่า หมุด ‘ก่อกำเนิดรัฐธรรมนูญ’ หรือเรียกกันอย่างไม่เป็นทางการว่า ‘หมุดคณะราษฎร’ ได้หายไปจากจุดที่มันเคยอยู่ (จากการติดตามของสำนักข่าวประชาไทระบุมีความเป็นไปได้ที่หมุดจะหายไปในช่วงเวลาระหว่างวันที่ 3-7 เมษายน 2560) เป็นปริศนาจวบจนถึงวันนี้

1 เมษายน 2476 วันขึ้นปีใหม่ไทย แต่ ณ ห้วงเวลานั้น ได้เกิดการรัฐประหารครั้งแรกภายใต้ระบอบประชาธิปไตย นำโดยนายกรัฐมนตรีคนแรกของประเทศไทย คือ 'พระยามโนปกรณ์นิติธาดา' ซึ่งเป็นการรัฐประหารรัฐบาลตัวเอง ที่เรียกกันว่า "รัฐประหารโดยพระราชกฤษฎีกา"

“เค้าโครงการเศรษฐกิจ” ถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างมากในช่วงต้นว่าเป็นการนำแนวคิดแบบคอมมิวนิสต์โซเวียตมาใช้ในประเทศไทย  แต่ทว่าเมื่อพิจารณารายละเอียดของเนื้อหาในเค้าโครงการเศรษฐกิจหลายๆ หัวข้อประกอบกับคำชี้แจงแล้วจะเห็นได้ว่า เค้าโครงการเศรษฐกิจนั้น มิได้เป็นคอมมิวนิสต์ แต่ประกอบไปด้วยแนวคิดทางเศรษฐกิจจากหลายๆ สำนัก ในทางกลับกัน แผนพัฒนาเศรษฐกิจแห่งชาติของ 'จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์' ที่ถูกนำมาใช้ในเวลาต่อมาในประเทศไทยนั้น กลับไม่ได้ถูกวิพากษ์วิจารณ์ในลักษณะเดียวกัน โดยเฉพาะเมื่อย้อนกลับไปพิจารณาในบริบทของการเกิดแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ซึ่ง ‘รศ.ดร.ณรงค์ เพ็ชรประเสริฐ’