ประวัติศาสตร์การเมืองไทย

หลังชัยชนะในยุทธหัตถี พระเจ้าจักรา มิได้ทรงปล่อยให้สงครามดำเนินต่อไป หากแต่ทรงยับยั้งกองทัพและปล่อยเชลยศึกกลับบ้าน ด้วยความเชื่อว่า เวรย่อมระงับด้วยการไม่จองเวร ชัยชนะครั้งนี้จึงมิใช่เพียงการปราบศัตรู

การประลอง ยุทธหัตถี ระหว่าง พระเจ้าจักรา และ พระเจ้าหงสา เมื่อกษัตริย์ทั้งสองเลือกตัดสินสงครามด้วยการต่อสู้ตัวต่อตัว เพื่อหลีกเลี่ยงการสูญเสียของทหารทั้งสองฝ่าย สะท้อนแนวคิดเรื่องศักดิ์ศรีของผู้นำ ความรับผิดชอบต่อชีวิตของผู้คน และอุดมคติเรื่องสันติภาพที่แฝงอยู่ในวรรณกรรมการเมืองชิ้นสำคัญของ ปรีดี พนมยงค์

ทำความรู้จัก "ทวี บุณยเกตุ" อดีตนายกฯ 17 วัน ที่เป็นมากกว่าสถิติอันแสนสั้น ผ่านบทความของ นริศ จรัสจรรยาวงศ์ ซึ่งชี้ให้เห็นบทบาทสำคัญในประวัติศาสตร์ ทั้งการเป็นผู้ร่วมก่อตั้งคณะราษฎร 2475 และการเป็น "มือขวา" ของปรีดี พนมยงค์ ในขบวนการเสรีไทย

บทความบอกเล่าความทรงจำของ ดร.เลิศลักษณ์ ส.บุรุษพัฒน์ ที่มีต่อบิดา "ดร.ไสว สุทธิพิทักษ์" เนื่องในวาระ 109 ปี ชาตกาล ย้อนรอยเส้นทางชีวิตตั้งแต่นักศึกษาธรรมศาสตร์ สมาชิกขบวนการเสรีไทย ไปจนถึงการเป็นนักธุรกิจและผู้ก่อตั้งมหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์

เนื่องในวาระ 112 ปีชาตกาลของนายชิต เวชประสิทธิ์ อดีต ส.ส. ภูเก็ต และศิษย์เก่าธรรมศาสตร์ ผู้เป็นบุคคลสำคัญในประวัติศาสตร์การเมืองไทย ทั้งในฐานะเสรีไทยที่ได้รับฉายา "นายทะเบียน" คู่ใจนายปรีดี พนมยงค์ และเป็นทนายความว่าความคดีการเมืองที่สำคัญต่าง ๆ

บทความโดย กำพล จำปาพันธ์ พาผู้อ่านย้อนกลับไปดูเบื้องหลังการแก้ไขรัฐธรรมนูญครั้งประวัติศาสตร์ ในสมัยที่ ปรีดี พนมยงค์ เป็นนายกรัฐมนตรี เพื่อเปลี่ยนรัฐธรรมนูญฉบับ 10 ธันวาคม 2475 ให้กลายเป็น "รัฐธรรมนูญฉบับ 9 พฤษภาคม 2489" (ฉบับประชาธิปไตยสมบูรณ์)

ทองเปลว ชลภูมิ กับบทบาทรัฐมนตรี ผู้ผลักดันและบริหาร “องค์การสรรพาหาร” ในฐานะเครื่องมือเพื่อลดค่าครองชีพประชาชน ท่ามกลางวิกฤต ข้อครหา และเกมอำนาจทางการเมืองที่ทำให้อุดมการณ์พ่ายแพ้ต่อโครงสร้างรัฐ

ชวนสำรวจพัฒนาการของ “พระราชบัญญัติว่าด้วยการเลือกตั้ง” ในช่วงปี พ.ศ. 2475-2477 โดยนำเสนอข้อถกเถียงทางกฎหมายและแนวคิดที่แตกต่างกันระหว่างปรีดี พนมยงค์ กับพระยามโนปกรณ์นิติธาดา เกี่ยวกับหลักการและวิธีการจัดการเลือกตั้งในระยะเริ่มแรกของระบอบประชาธิปไตย

ข้อสังเกตของนายปรีดี พนมยงค์ ต่อร่างรัฐธรรมนูญฉบับ 2517 ซึ่งท่านได้เขียนตอบกลับผู้ที่ขอให้ท่านวิจารณ์รายละเอียดของร่างรัฐธรรมนูญ ระบุถึงประเด็นที่มาของวุฒิสมาชิกตามมาตรา 105 การกำหนดให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสังกัดพรรคการเมือง

แม้ ปรีดี พนมยงค์ จะอยู่ในสถานะลี้ภัยทางการเมืองหลังรัฐประหาร พ.ศ. 2490 แต่นามและบทบาทของเขายังคงถูกนำมาใช้เป็นปัจจัยสำคัญในกระบวนการตัดสินใจเชิงนโยบายของรัฐ การบูรณะอยุธยาครั้งใหญ่จึงมิใช่เพียงโครงการด้านโบราณคดีหรือการท่องเที่ยว