ผู้ประศาสน์การ

บทความรำลึกคุณูปการของศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ โดย ศ.ดร.วิเชียร วัฒนคุณ และสุโข สุวรรณศิริ ในตอนจบนี้ มุ่งฉายภาพวิสัยทัศน์อันกว้างไกลและคุณูปการด้านการต่างประเทศของท่าน ทั้งในฐานะผู้นำขบวนการเสรีไทยช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง และบทบาทการเป็นผู้ริเริ่มก่อตั้งสันนิบาตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

บทความของ ศ.ดร.วิเชียร วัฒนคุณ และสุโข สุวรรณศิริ ในตอนแรกมุ่งแถลงข้อเท็จจริงเกี่ยวกับคุณูปการและบทบาทสำคัญทางด้านการทูตและการต่างประเทศของศาสตราจารย์ ดร.ปรีดี พนมยงค์ ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ ซึ่งเป็นแง่มุมประวัติศาสตร์ที่ยังไม่ค่อยมีผู้กล่าวถึงมากนัก แม้ว่าท่านจะมีบทบาทสำคัญในการพิทักษ์อธิปไตยแห่งประเทศไทย

บทกวีโดย ทวีปวร ที่ร้อยเรียงถ้อยคำด้วยสำนวนอันเป็นเอกลักษณ์ เพื่อสดุดีและรำลึกถึงคุณูปการของ นายปรีดี พนมยงค์ ทั้งในฐานะผู้ประศาสน์การ และหัวหน้าเสรีไทย สะท้อนความผูกพันลึกซึ้งระหว่างบุคคลและจิตวิญญาณแห่งธรรมศาสตร์

กำพล จำปาพันธ์ ชวนทุกท่านสำรวจมุมมองของ อัศนี พลจันทร หรือที่รู้จักกันในนามปากกา "นายผี" ปัญญาชนผู้ถือปากกาเป็นอาวุธต่อสู้กับอำนาจเผด็จการ ที่มีต่อปรีดี พนมยงค์ ผู้ประศาสน์การ ม.ธ.ก., กรณีสวรรคต และชะตากรรมของ ม.ธ.ก. ภายหลังรัฐประหาร พ.ศ. 2490

สาเหตุการก่อตั้งมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมืองจากคำกล่าวของผู้ประศาสน์การในวันเปิดมหาวิทยาลัย รวมทั้งการเรียนการสอนภายในมหาวิทยาลัยที่นายปรีดีพูดกับศิษย์เก่าตมธก. ณ บ้านพักชานกรุงปารีส

กระแสข่าวในอดีตเกี่ยวกับการที่นายปรีดี พนมยงค์ กำลังจะเดินทางกลับประเทศไทย โดยเฉพาะข่าวที่สมาชิกพรรคประชาธิปัตย์จะเชิญนายปรีดีกลับประเทศนั้นก็ค่อนข้างหนาหูและมีแนวโน้มจะเป็นจริง

บุญชู โรจนเสถียร เขียนถึงมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ในวาระครบรอบการก่อตั้ง 50 ปี โดยลำดับเวลาและเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์นับตั้งแต่ก่อตั้งทั้งจิตวิญญาณธรรมศาสตร์จนมาถึงการเคลื่อนไหวทางการเมืองในทุกยุคสมัย

มหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมืองเป็นยุคของการเปลี่ยนผ่านโดยหลังการรัฐประหาร 2490 มีการกำจัดเครือข่ายของคณะราษฎรสายพลเรือนและฝ่ายนายปรีดี พนมยงค์ ซึ่งการทำลายธรรมศาสตร์เป็นส่วนสำคัญในการลบเครือข่ายฯ ของนายปรีดี

ตึกโดมเป็นอาคารหลังแรกของมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง และเป็นสัญลักษณ์สำคัญของมหาวิทยาลัยโดยมีการสันนิษฐานว่าหลักการในการออกแบบมาจากหลัก 6 ประการ และสะท้อนรูปแบบของศิลปะสมัยคณะราษฎร

การก่อตั้งมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมืองเมื่อปี 2477 โดยนายปรีดี พนมยงค์ และคณะราษฎณ เป็นสถาบันอุดมศึกษา อันสร้างคน นักประชาธิปไตย นักปกครอง นักการเมือง อันเป็นกำลังของชาติให้แก่ประเทศไทย