อนุสรณ์ ธรรมใจ

ในวันที่ระเบียบโลกได้เปลี่ยนไปอย่างสิ้นเชิง มหาอำนาจอย่างเช่นสหรัฐอเมริกา จีนหรือรัสเซีย พยายามที่จะนิยามพื้นที่เขตแดนใหม่ให้แก่ประเทศของตน ผ่านนโยบายการต่างประเทศที่แข็งกร้าว หรือการใช้กำลังทางทหารรุกรานเพื่อนบ้าน คำถามสำคัญที่น่าสนใจก็คือ ในภาวะเช่นนี้ ประเทศไทยจะรับมืออย่างไรเมื่อแนวคิดเกี่ยวกับภูมิรัฐศาสตร์ของโลกกำลังถูกสั่นคลอน การดำรงไว้ซึ่ง “สันติภาพ” จะเป็นได้ได้แค่ไหนในยุคที่การทูตแบบดั้งเดิมเริ่มอาจจะไม่ตอบโจทย์ต่อโลกยุคปัจจุบัน

ความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชา นอกจากนำมาซึ่งกับสูญเสียของชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนชาวไทยแล้ว ผลที่กระทบต่อเสถียรภาพบริเวณชายแดน ก็ถือเป็นเรื่องที่หนักหนาสาหัสไม่แพ้กัน คำถามที่หลายคนเฝ้าถามมาตลอดนับตั้งแต่สงครามครั้งใหม่เริ่ม ก็คือจะมีหนทางใดบ้างที่จะสามารถลดระดับความขัดแย้งระหว่างสองชาติลง และเดินสู่การเจรจาที่นำไปสู่สันติ แต่ความซับซ้อนทางการเมืองและการทูต ทำให้ปัญหาระหว่างไทยกับกัมพูชาไม่อาจได้บทสรุปโดยง่าย

รศ. ดร.อนุสรณ์ ธรรมใจ ได้ชี้ให้เห็นถึงสงครามในฐานะ “ภัยคุกคามต่อสันติภาพ“ ซึ่งสะท้อนให้เห็นว่าสงครามนั้นไม่ได้เป็นอะไรมากไปกว่า “เครื่องมือ“ ของชนชั้นนำในการต่อสู้เพื่อรักษาและปกป้องผลประโยชน์ของตนเอง และต้องใช้หลัก “สันติธรรมประชาธิปไตย“ เพื่อยุติสงคราม และสร้างสันติภาพขึ้นในภูมิภาคต่อไปในระยะยาว

สรุปประเด็นการเสวนา PRIDI Talks #32: 80 ปี วันสันติภาพไทย : “อนาคตไทย-อาเซียน : ความร่วมมือเพื่อสันติภาพท่ามกลางระเบียบโลกใหม่”

รศ.ดร.อนุสรณ์ ธรรมใจ ได้ชี้ให้เราเห็นว่าสันติภาพต้องเป็นทั้งเป้าหมายและวิธีการ และเราไม่สามารถสร้างสันติภาพได้ด้วยกำลังกดขี่ ด้วยความรุนแรง รวมถึงยังชี้ให้เห็นว่าแนวคิดสันติภาพของนายปรีดี พนมยงค์ ก็ยังคงทันสมัยอยู่ตราบจนถึงปัจจุบัน

ประชาธิปไตยตามเจตนารมณ์คณะราษฎร คือ การที่อำนาจสูงสุดเป็นของประชาชนทุกกลุ่ม ไม่ใช่เพียงชนชั้นนำ พร้อมวิพากษ์แนวคิดชาตินิยมที่เน้นผลประโยชน์เฉพาะกลุ่มว่าเป็นต้นเหตุความขัดแย้งและสงคราม

บทกล่าวนำ โดย รศ. ดร.อนุสรณ์ ธรรมใจ ใน PRIDI Talks #30 “ประชาธิปไตยที่ไร้สันติภาพ : เมื่อความรุนแรงไม่ได้อยู่แค่ในสงคราม” วันอาทิตย์ที่ 11 พฤษภาคม 2568 ณ หอประชุมศรีบูรพา มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์

สวัสดีปีใหม่ไทย 2568

การตอบโต้ภาษีการค้าและเปลี่ยนแปลงของระบบการค้าโลก อาเซียนต้องผนึกกำลังเจรจาระดับภูมิภาค เพื่อก่อตั้ง North Asia and AEC New Free Trade Zone พร้อมกระจายตลาดส่งออก ลดการพึ่งพาสหรัฐอเมริกา

“คลองกระ” หรือ “คอคอดกระ” เป็นโครงการที่มีศักยภาพในการพลิกโฉมเศรษฐกิจไทยให้กลายเป็นศูนย์กลางโลจิสติกส์ระดับโลก แต่ยังคงมีประเด็นด้านอำนาจอธิปไตยและการลงทุนที่ต้องพิจารณาอย่างรอบคอบ