ข้ามไปยังเนื้อหาหลัก

CyArk ร่วมกับสถาบันปรีดีและพิพิธภัณฑ์เสรีไทยแพร่ จัด Workshop พัฒนาเนื้อหาโครงการ Seri Thai Tapestry ถ่ายทอดประวัติศาสตร์เสรีไทยผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล

17
พฤศจิกายน
2569

17 พฤศจิกายน 2569 คณะทำงานโครงการ Seri Thai Tapestry จาก CyArk สถาบันปรีดี พนมยงค์ และพิพิธภัณฑ์เสรีไทยแพร่ ร่วมประชุมเชิงปฏิบัติการ (Workshop) ณ จังหวัดแพร่ เพื่อพัฒนาแนวทางการนำเสนอประวัติศาสตร์ขบวนการเสรีไทยผ่านเทคโนโลยีดิจิทัล โดยมุ่งเชื่อมโยงข้อมูลทางประวัติศาสตร์ สถานที่สำคัญ และเรื่องราวของบุคคลที่มีบทบาทในขบวนการเข้ากับรูปแบบการเรียนรู้ที่เข้าถึงประชาชนทั่วไปได้

กิจกรรมดังกล่าวเป็นส่วนหนึ่งของโครงการที่ CyArk ได้รับทุนสนับสนุนจำนวน 80,000 ดอลลาร์สหรัฐ จากกองทุน U.S. Ambassadors Fund for Cultural Preservation (AFCP) ของรัฐบาลสหรัฐอเมริกา เพื่อบันทึกและถ่ายทอดประวัติศาสตร์ขบวนการเสรีไทย โดยร่วมมือกับสถาบันปรีดี พนมยงค์ และพิพิธภัณฑ์เสรีไทยแพร่

การประชุมครั้งนี้มีผู้เข้าร่วมจากองค์กรภาคีและนักวิชาการ ได้แก่ เอลิซาเบธ ลี (Elizabeth Lee) รองประธานฝ่ายโครงการและการพัฒนาของ CyArk, พิศมัย มากา (Pisamai Maga) ผู้ประสานงานโครงการจาก CyArk, ภุชงค์ กันทาธรรม ผู้ก่อตั้งพิพิธภัณฑ์เสรีไทยแพร่, ปรีดิวิชญ์ พนมยงค์ กรรมการผู้จัดการสถาบันปรีดี พนมยงค์, ดร.ฐาปนันท์ นิพิฏกุล จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ลำปาง, วันใหม่ นิยม นักวิชาการสถาบันอาศรมศิลป์, ดร.อาชญาสิทธิ์ ศรีสุวรรณ นักวิชาการด้านประวัติศาสตร์ และพลอยไพลิน อัครสิริสถาวร ผู้ประสานงานโครงการ ร่วมแลกเปลี่ยนข้อมูลทางประวัติศาสตร์และหารือแนวทางการพัฒนาเนื้อหาโครงการ

พัฒนาเนื้อหาให้เข้าถึงประชาชนและเยาวชน

การประชุมให้ความสำคัญกับการกำหนดกลุ่มเป้าหมายและรูปแบบการเล่าเรื่อง โดยเห็นว่าผลงานควรออกแบบให้ประชาชนทั่วไป โดยเฉพาะนักเรียนระดับมัธยมศึกษา สามารถเข้าถึงและเข้าใจประวัติศาสตร์ขบวนการเสรีไทยได้โดยไม่จำเป็นต้องมีพื้นฐานความรู้ทางวิชาการมาก่อน

คณะทำงานหารือแนวทางพัฒนาบทบรรยายหลัก (Script) ให้กระชับ ใช้เวลาประมาณ 10 นาที ขณะที่ประสบการณ์การเรียนรู้ทั้งหมดบนแพลตฟอร์ม Tapestry ซึ่งประกอบด้วยข้อมูลเพิ่มเติม บทสัมภาษณ์ และสื่อประกอบต่าง ๆ อาจใช้เวลารวมถึงประมาณ 1 ชั่วโมง ทั้งนี้ เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ชมเลือกเรียนรู้ได้ตามระดับความสนใจของตนเอง

นอกจากนี้ ยังมีข้อเสนอให้ใช้วิดีโอสั้นเป็นสื่อเปิดเรื่อง เพื่อสร้างความสนใจและนำผู้ชมเข้าสู่บริบทประวัติศาสตร์ก่อนเริ่มเนื้อหาหลัก

ศึกษาสถานที่และเรื่องราวของบุคคลในขบวนการเสรีไทยแพร่

อีกหนึ่งประเด็นสำคัญของการประชุมคือการรวบรวมข้อมูลเกี่ยวกับสถานที่และบุคคลที่มีบทบาทในขบวนการเสรีไทยในจังหวัดแพร่ โดยเฉพาะเรื่องราวจากความทรงจำของคนในท้องถิ่น ซึ่งจะช่วยเติมเต็มประวัติศาสตร์ในมิติที่นอกเหนือจากเอกสารทางการ

คณะทำงานได้หยิบยกเรื่องราวของเจ้าวงศ์ แสนศิริพันธุ์ ผู้แทนราษฎรจังหวัดแพร่ท่านแรก นักธุรกิจป่าไม้ในจังหวัดแพร่ ซึ่งมีข้อมูลเกี่ยวกับการสนับสนุนเสบียงอาหารแก่ขบวนการเสรีไทย รวมถึงบ้านพักที่อาจเคยใช้เป็นสถานที่เก็บซ่อนอาวุธ เพื่อพิจารณาความเชื่อมโยงกับเครือข่ายการปฏิบัติงานในพื้นที่

นอกจากนี้ ยังมีการอภิปรายเรื่องราวของบุคคลในท้องถิ่นที่มีส่วนสนับสนุนการปฏิบัติงานลับ เช่น พ่อค้าก๋วยเตี๋ยวบริเวณสถานีรถไฟที่มีบทบาทในการสังเกตและส่งต่อข้อมูล ตลอดจนเรื่องราวที่เกี่ยวข้องกับโรงเรียนนารีรัตน์จังหวัดแพร่ และการเดินทางของสมาชิกขบวนการเสรีไทยระหว่างจังหวัดแพร่กับกรุงเทพมหานคร

คณะทำงานยังได้พิจารณาสถานที่ทางประวัติศาสตร์และภูมิศาสตร์ที่อาจเกี่ยวข้องกับการดำเนินงานของขบวนการเสรีไทย เช่น วัดพระธาตุปูแจ ถ้าเสรีไทยผาบ่อง สนามรับร่มค่ายเสรีไทยแพะเปียง เพื่อประกอบการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างสถานที่ เส้นทางการเดินทาง และการปฏิบัติงานในอดีต

ข้อมูลและเรื่องเล่าเหล่านี้จะต้องได้รับการตรวจสอบหลักฐานเพิ่มเติมก่อนนำไปพัฒนาเป็นเนื้อหาประวัติศาสตร์ฉบับเผยแพร่ เพื่อให้การนำเสนอมีความถูกต้องและสามารถอ้างอิงแหล่งข้อมูลได้

เตรียมสัมภาษณ์นักวิชาการและผู้เกี่ยวข้องกับประวัติศาสตร์เสรีไทย

ในส่วนของการจัดทำบทสัมภาษณ์ คณะทำงานได้หารือถึงการคัดเลือกบุคคลที่มีความรู้และความเชี่ยวชาญในประเด็นต่าง ๆ เพื่อให้เนื้อหาครอบคลุมทั้งประวัติศาสตร์การเมือง การทูต และการปฏิบัติงานของขบวนการเสรีไทย

บุคคลที่ร่วมสัมภาษณ์ ได้แก่ ดร.ฐาปนันท์ นิพิฏกุล จากมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์ลำปาง ซึ่งสามารถให้ข้อมูลด้านประวัติศาสตร์และแนวคิดของปรีดี พนมยงค์ และดร.จริยวัฒน์ สันตบุตร อดีตเอกอัครราชทูต ผู้ศึกษาประวัติศาสตร์นโยบายต่างประเทศของไทยระหว่าง พ.ศ. 2475–2489 รวมถึงความสัมพันธ์ระหว่างขบวนการเสรีไทยกับฝ่ายสัมพันธมิตร

การประชุมยังกล่าวถึงความสำคัญของการนำเสนอเรื่องราวของสมาชิกเสรีไทย เพื่อให้ผู้ชมเข้าใจบทบาทของเครือข่ายเสรีไทยทั้งภายในและภายนอกประเทศ โดยเฉพาะสายอเมริกา ตลอดจนความร่วมมือระหว่างคนไทยกับฝ่ายสัมพันธมิตรในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2

ออกแบบประสบการณ์เรียนรู้ผ่านสถานที่จริงและเทคโนโลยีดิจิทัล

นอกเหนือจากการพัฒนาเนื้อหาแล้ว คณะทำงานยังหารือแนวทางการออกแบบประสบการณ์เรียนรู้ โดยพิจารณาทั้งลำดับการนำเสนอ ขนาดกลุ่มผู้เข้าชม และการใช้เทคโนโลยีช่วยอธิบายสถานที่และเหตุการณ์ทางประวัติศาสตร์

หนึ่งในแนวคิดที่เสนอคือการฉายภาพ 360 องศา เพื่อนำเสนอแผนที่ ภาพถ่าย และภาพจำลองสถานที่ในอดีตบนพื้นที่จัดแสดง เพื่อให้ผู้ชมสามารถเปรียบเทียบสภาพสถานที่ในปัจจุบันกับบริบททางประวัติศาสตร์ได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

ตัวอย่างที่หยิบยกขึ้นอภิปราย ได้แก่ การนำเสนอภาพอาคารโดม มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ซึ่งมีความเกี่ยวข้องกับบทบาทของปรีดี พนมยงค์ และเป็นกองบัญชาการของขบวนการเสรีไทยภายในประเทศ

เชื่อมโยงพื้นที่ปฏิบัติการเสรีไทยในส่วนท้องถิ่น โดยเฉพาะในจังหวัดแพร่ ทั้งพิพิธภัณฑ์เสรีไทยแพร่ ซึ่งเป็นบ้านของนายทอง กันทาธรรม อนุสรณ์สถานสนามรับร่มเสรีไทยแพะเปียง ถ้ำเสรีไทยผาบ่อง

นอกจากนี้ ยังมีการพิจารณาการจัดลำดับการเข้าชมและการแบ่งกลุ่มผู้ชมให้เหมาะสมกับขนาดพื้นที่ เพื่อให้การเรียนรู้เป็นไปอย่างต่อเนื่องและไม่เกิดความแออัดในจุดจัดแสดง

การประชุมเชิงปฏิบัติการครั้งนี้เป็นส่วนหนึ่งของกระบวนการพัฒนา Seri Thai Tapestry ซึ่งจะนำข้อมูลจากเอกสารประวัติศาสตร์ ความทรงจำของคนในพื้นที่ การสัมภาษณ์บุคคล และการบันทึกข้อมูลสถานที่ด้วยเทคโนโลยีสามมิติ มาประกอบกันเป็นสื่อการเรียนรู้ดิจิทัล

ความร่วมมือดังกล่าวมุ่งให้ประวัติศาสตร์ขบวนการเสรีไทยได้รับการถ่ายทอดอย่างถูกต้อง รอบด้าน และเข้าถึงคนรุ่นใหม่ทั้งในประเทศไทยและต่างประเทศ พร้อมทั้งส่งเสริมการอนุรักษ์ความทรงจำทางประวัติศาสตร์ของชุมชนและคุณค่าของสันติภาพ เอกราช และอธิปไตยสืบต่อไป