สงครามมหาเอเชียบูรพา

พิชัย รัตตกุล เป็นนักการเมืองผู้มีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมประชาธิปไตยและความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเขาร่วมเรียกร้องรัฐธรรมนูญก่อนเหตุการณ์ 14 ตุลาคม 2516 และร่วมสถาปนาความสัมพันธ์ไทย–เวียดนาม อีกทั้งยังเป็นประธานโรตารีสากลคนแรกของไทย ซึ่งสะท้อนบทบาทด้านการสร้างความร่วมมือ โดยแนวคิดสำคัญของเขาคือการรับฟัง เคารพผู้อื่น และไม่เพิกเฉยต่อความไม่เป็นธรรม เรื่องราวชีวิตสะท้อนทั้งความสำเร็จ ความขัดแย้ง และข้อจำกัดในการทำงานการเมือง โดยมรดกทางความคิดของเขาเป็นบทเรียนเรื่องความรับผิดชอบต่อสังคมและการเคารพความเห็นต่างซึ่งสามารถนำไปปรับใช้กับการเมืองและการสร้างสันติภาพในคนรุ่นต่อไป

ทวี บุณยเกตุ ได้ร้อยเรียงเหตุการณ์และข้อเท็จจริงเพิ่มเติมเกี่ยวกับประเทศไทยในช่วงต้นสงครามโลกครั้งที่สอง โดยในตอนนี้จะย้อนกลับไปเมื่อครั้งประเทศไทยจำต้องเข้าร่วมสงครามอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้จากการรุกรานของกองทัพญี่ปุ่น

พลตรี สมบูรณ์ ศรานุชิต โดยเป็นผู้วางแผนยุทธการร่วมกับขบวนการเสรีไทยในภาคเหนือ ช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 โดยภายหลังกลับมีบทบาทในการก่อกบฏเสนาธิการปี 2491 เพื่อต่อต้านคณะรัฐประหาร เพื่อยึดมั่นในอุดมการณ์ "ทหารอาชีพ" จนถึงวาระสุดท้าย.

รัฐบุรุษอาวุโส ปรีดี พนมยงค์ มีแนวคิดเศรษฐกิจที่เน้นความเป็นธรรม เสมอภาค และเอกราชของชาติ โดยสนับสนุนสหกรณ์สังคมนิยม การจัดสวัสดิการถ้วนหน้า และการใช้เทคโนโลยีพัฒนาเศรษฐกิจ ช่วงดำรงตำแหน่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง

นิสิตจุฬาฯ กว่า 298 คนสมัครเป็นพลพรรคในขบวนการเสรีไทยโดยสมัครใจเพื่อสู้กับญี่ปุ่นในสงครามโลกครั้งที่ 2 ต่อมาจึงสร้างอนุสรณ์สถาน นร. สห. 2488 ขึ้นเพื่อเป็นสัญลักษณ์แห่งการเสียสละและกุญแจไขความจริงทางประวัติศาสตร์ที่ถูกลบเลือน

พันโท หม่อมเจ้าศุภสวัสดิ์วงศ์สนิท สวัสดิวัฒน มีบทบาทสำคัญทางการทหารในขบวนการเสรีไทยสายอังกฤษ สะท้อนถึงบทบาทของฝ่ายทหารในขบวนเสรีไทยตั้งแต่ยุทธศาสตร์การจัดตั้งเสรีไทย และ การจัดตั้งพลพรรคทหารในจังหวัดต่าง ๆ

บทความนี้ศึกษาบทบาทของสตรี ุ6 ท่านในขบวนการเสรีไทย ซึ่งมีส่วนสำคัญที่ได้ช่วยเหลือการเคลื่อนไหวภายในขบวนการฯ ในช่วงสงครามมหาเอเชียบูรพาเพื่อรักษาเอกราชของชาติไทยจากการครอบงำของญี่ปุ่นและนำไปสู๋สันติภาพในที่สุด

110 ปี ชาตกาลของจำกัด พลางกูร เป็นปากคำประวัติศาสตร์ของฉลบชลัยย์ พลางกูร ภรรยาของจำกัด ที่บอกเล่าเรื่องราวชีวิต และการทำงานเสรีไทยของจำกัดอย่างละเอียด

ญี่ปุ่นละเมิดข้อตกลง ข้อ 2. ที่ว่า “ญี่ปุ่นขอเพียงส่งกองทัพผ่านประเทศไทยเท่านั้น โดยจะพักอยู่ที่กรุงเทพฯ” คือ ฝ่ายกองทัพญี่ปุ่นได้พักอยู่ในกรุงเทพฯ และควบคุมจุดยุทธศาสตร์ไว้หลายแห่ง และนายปรีดี พนมยงค์ได้ถูกผลักให้เป็นผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์

ในวาระรำลึก 97 ปี ชาตกาล เสน่ห์ จามริก ในฐานะ ต.ม.ธ.ก. รุ่น 6 ท่านเคยเล่าถึงปรีดี พนมยงค์ ต.ม.ธ.ก. และการเมืองไทยสมัยสงครามโลก ครั้งที่ 2 ไว้พร้อมกับอัตชีวประวัติสำคัญในแต่ละช่วงวัย