วันสันติภาพไทย

ความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชา นอกจากนำมาซึ่งกับสูญเสียของชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนชาวไทยแล้ว ผลที่กระทบต่อเสถียรภาพบริเวณชายแดน ก็ถือเป็นเรื่องที่หนักหนาสาหัสไม่แพ้กัน คำถามที่หลายคนเฝ้าถามมาตลอดนับตั้งแต่สงครามครั้งใหม่เริ่ม ก็คือจะมีหนทางใดบ้างที่จะสามารถลดระดับความขัดแย้งระหว่างสองชาติลง และเดินสู่การเจรจาที่นำไปสู่สันติ แต่ความซับซ้อนทางการเมืองและการทูต ทำให้ปัญหาระหว่างไทยกับกัมพูชาไม่อาจได้บทสรุปโดยง่าย

สถาบันปรีดี พนมยงค์ ร่วมกับสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดลและภาคีเครือข่าย จัดงานเทศกาลสันติภาพ ประจำปี 2569 (Peace Festival Week 2026) ขึ้น เพื่อส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้และเข้าใจแนวคิดสันติศึกษา และการทำความเข้าใจเหตุการณ์ความรุนแรงในอดีตอันเกิดจากการเรียกร้องประชาธิปไตย ทั้งของไทยและของเกาหลีใต้ซึ่งมีความคล้ายคลึงกัน และสามารถนำมาถอดบทเรียนเพื่อสร้างองค์ความรู้ร่วมกันได้

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ได้ร่วมกับสถาบันปรีดี พนมยงค์ จัดงาน 81 ปีวันสันติภาพไทย เพื่อรำลึกถึงเสรีไทยและผู้เสียชีวิตจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ณ ช่วงเช้า ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ และบ่ายวันเดียวกัน ทางกรุงเทพมหานคร ร่วมกับสถาบันปรีดี พนมยงค์ ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมในวาระ 81 ปีวันสันติภาพไทยเช่นกัน โดยภายในงานมีทั้งนิทรรศการและการเสวนา ณ ชั้น 1 ห้องอเนกประสงค์ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร

15 สิงหาคม พ.ศ.2569 เนื่องในวาระ 81 ปี วันสันติภาพไทย สถาบันปรีดี พนมยงค์ได้จัดงานเสวนาวิชาการ PRIDI Talks ครั้งที่ 37 ซึ่งดำเนินงานภายใต้หัวข้อ “ไทย-กัมพูชา : ความหวัง ทางออก และความร่วมมือ” ณ ชั้น 4 ห้องประชุมใหญ่ อาคาร PRIDI ซอยทองหล่อ กรุงเทพมหานครฯ โดยประเด็นหลักของงานเสวนาในครั้งนี้ เน้นหนักไปที่การแลกเปลี่ยนมุมมองต่อสถานการณ์ความสัมพันธ์ระหว่างไทยและกัมพูชา และการตั้งคำถามถึงทางออกต่อสถานการณ์ความรุนแรงในบริเวณชายแดนที่ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตและเศรษฐกิจของประชาชนทั้งสองประเทศ

การที่นายปรีดี พนมยงค์ในฐานะผู้สำเร็จราชการแทนพระองค์ ไม่ลงนามในการประกาศสงครามต่อฝ่ายสัมพันธมิตรของไทย เป็นหนึ่งในเหตุการณ์ที่แสดงให้เห็นว่า เอกราชของสยามไม่ได้มาด้วยความบังเอิญ แต่เกิดจากความมุ่งมั่นที่จะรักษาซึ่งหลักการและผลประโยชน์ของชาติของนายปรีดี รวมไปถึงการทำงานของเสรีไทยทุกคน ที่ปฏิบัติการต่าง ๆ ช่วยให้ไทยพ้นจากการเป็นผู้แพ้สงคราม และนำไปสู่การการถือกำเนิดขึ้นของวันสันติภาพไทยในท้ายที่สุด

โคทม อารียา ได้นำเกร็ดประวัติศาสตร์สันติภาพไทยจากหนังสือโมฆสงครามมาสรุปให้ทุกท่านได้ติดตามโดยสังเขป ซึ่งจะทำให้ทุกท่านเห็นว่าหนังสือเล่มนี้มีความเกี่ยวข้องกับวันสันติภาพไทยอย่างแยกไม่ออก

สถาบันปรีดี พนมยงค์ ร่วมกับกรุงเทพมหานคร จัดกิจกรรมเสวนาเปิดตัวหนังสือ “โมฆสงคราม : 80 ปี สันติภาพไทย ยุทธศาสตร์เอกราช สันติภาพเชิงรุก และบทเรียนเพื่ออนาคต” โดยได้มีการนำเสนอเนื้อหาประวัติศาสตร์ และจุดเด่นต่างๆ ในหนังสือเล่มนี้ พร้อมทั้งเชื่อมโยงเข้ากับเหตุการณ์ปัจจุบัน

สถาบันปรีดี พนมยงค์ร่วมกับมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์และกรุงเทพมหานครร่วมจัดงานวันสันติภาพไทย ประจำปี 2568

รำลึกถึงบทบาทของหม่อมหลวงจิรายุ นพวงศ์ ในฐานะนักเรียนไทยในอังกฤษผู้ร่วมก่อตั้งขบวนการเสรีไทยสายอังกฤษ โดยชีวิตและภารกิจของท่านสะท้อนความยึดมั่นในอุดมการณ์เสรีภาพ ที่กลายเป็นรากฐานของบทบาททางวิชาการและสาธารณะในเวลาต่อมา

พึ่ง ศรีจันทร์ อดีตประธานสภา ในบทบาทสำคัญในขบวนการเสรีไทย โดยรับผิดชอบงานในภาคเหนือตอนล่าง โดยใช้ชื่อว่า "นายพลผึ้ง" บทบาทของท่านเป็นส่วนหนึ่งในการสนับสนุนภารกิจเพื่อรักษาเอกราชของชาติ