สถาบันปรีดี พนมยงค์

ความขัดแย้งระหว่างไทยกับกัมพูชา นอกจากนำมาซึ่งกับสูญเสียของชีวิตและทรัพย์สินของประชาชนชาวไทยแล้ว ผลที่กระทบต่อเสถียรภาพบริเวณชายแดน ก็ถือเป็นเรื่องที่หนักหนาสาหัสไม่แพ้กัน คำถามที่หลายคนเฝ้าถามมาตลอดนับตั้งแต่สงครามครั้งใหม่เริ่ม ก็คือจะมีหนทางใดบ้างที่จะสามารถลดระดับความขัดแย้งระหว่างสองชาติลง และเดินสู่การเจรจาที่นำไปสู่สันติ แต่ความซับซ้อนทางการเมืองและการทูต ทำให้ปัญหาระหว่างไทยกับกัมพูชาไม่อาจได้บทสรุปโดยง่าย

สถาบันปรีดี พนมยงค์ ร่วมกับสถาบันสิทธิมนุษยชนและสันติศึกษา มหาวิทยาลัยมหิดลและภาคีเครือข่าย จัดงานเทศกาลสันติภาพ ประจำปี 2569 (Peace Festival Week 2026) ขึ้น เพื่อส่งเสริมให้เกิดการเรียนรู้และเข้าใจแนวคิดสันติศึกษา และการทำความเข้าใจเหตุการณ์ความรุนแรงในอดีตอันเกิดจากการเรียกร้องประชาธิปไตย ทั้งของไทยและของเกาหลีใต้ซึ่งมีความคล้ายคลึงกัน และสามารถนำมาถอดบทเรียนเพื่อสร้างองค์ความรู้ร่วมกันได้

มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) ได้ร่วมกับสถาบันปรีดี พนมยงค์ จัดงาน 81 ปีวันสันติภาพไทย เพื่อรำลึกถึงเสรีไทยและผู้เสียชีวิตจากสงครามโลกครั้งที่ 2 ณ ช่วงเช้า ที่มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ท่าพระจันทร์ และบ่ายวันเดียวกัน ทางกรุงเทพมหานคร ร่วมกับสถาบันปรีดี พนมยงค์ ได้ร่วมกันจัดกิจกรรมในวาระ 81 ปีวันสันติภาพไทยเช่นกัน โดยภายในงานมีทั้งนิทรรศการและการเสวนา ณ ชั้น 1 ห้องอเนกประสงค์ หอศิลปวัฒนธรรมแห่งกรุงเทพมหานคร

15 สิงหาคม พ.ศ.2569 เนื่องในวาระ 81 ปี วันสันติภาพไทย สถาบันปรีดี พนมยงค์ได้จัดงานเสวนาวิชาการ PRIDI Talks ครั้งที่ 37 ซึ่งดำเนินงานภายใต้หัวข้อ “ไทย-กัมพูชา : ความหวัง ทางออก และความร่วมมือ” ณ ชั้น 4 ห้องประชุมใหญ่ อาคาร PRIDI ซอยทองหล่อ กรุงเทพมหานครฯ โดยประเด็นหลักของงานเสวนาในครั้งนี้ เน้นหนักไปที่การแลกเปลี่ยนมุมมองต่อสถานการณ์ความสัมพันธ์ระหว่างไทยและกัมพูชา และการตั้งคำถามถึงทางออกต่อสถานการณ์ความรุนแรงในบริเวณชายแดนที่ส่งผลกระทบต่อวิถีชีวิตและเศรษฐกิจของประชาชนทั้งสองประเทศ

สถานเอกอัครราชทูตสาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนามประจำประเทศไทย โดยนาง Hoang Diem Hanh อุปทูต และ Minister Counsellor/Deputy Chief of Mission คณะผู้สื่อข่าวจากสำนักข่าว Voice of Vietnam (VOV) เข้าสัมภาษณ์คุณสุดา พนมยงค์เนื่องในวาระครบรอบ 50 ปีแห่งการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างไทยและเวียดนาม โดยคุณสุดา พนมยงค์ได้เล่าถึงเรื่องราวความสัมพันธ์ระหว่างปรีดี พนมยงค์และโฮจิมินห์ ทั้งในส่วนของการสนับสนุนช่วยเหลือระหว่างประเทศเมื่อครั้งดำรงตำแหน่งทางการเมือง รวมถึงมิตรภาพที่มีส่วนช่วยในการเสริมสร้างมิตรภาพระหว่างสองประเทศที่ดำเนินมากว่า 5 ทศวรรษ

มรดกคณะราษฎรคือรากฐานของรัฐสวัสดิการ คือข้อสรุปสำคัญที่ รศ.ดร.ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี กล่าวในการสะท้อนถึงเจตนารมณ์หลัก 6 ประการสู่การสร้างความสุขสมบูรณ์ของราษฎรในโลกสมัยใหม่ โดยชี้ว่าการสร้างประชาธิปไตยที่สมบูรณ์ไม่อาจแยกขาดจากความเป็นธรรมทางเศรษฐกิจ

ประวัติศาสตร์จะยังมีชีวิตอยู่ได้อย่างไรในสายตาของคนรุ่นใหม่ หนึ่งในคำตอบคือการถ่ายทอดผ่านศิลปะการแสดง ละครเพลง "เมืองนิมิตร" ซึ่งหวนกลับมาจัดแสดงอีกครั้งในวาระเปิดที่ทำการแห่งใหม่ของสถาบันปรีดี พนมยงค์

การอภิวัฒน์สยาม 2475 โดยคณะราษฎร เป็นส่วนหนึ่งของกระแสความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ในบริบทโลกและเป็นหมุดแรกที่แข็งแกร่งในการวางรากฐานให้สังคมไทยให้สามารถอยู่ร่วมกันบนความหลากหลายได้ รวมถึงการมีจุดยืนทางการทูตที่ยืดหยุ่นจนสามารถคบหาและสานประโยชน์ได้ทุกขั้วอำนาจ

การรักษาความทรงจำในทางสิทธิมนุษยชนเป็นการรักษาประวัติศาสตร์ไม่ให้ถูกบิดเบือนหรือถูกแทนที่ด้วยความทรงจำใหม่ ๆ ผ่านแนวคิด “ให้อภัยแต่ไม่ลืม” เพื่อป้องกันไม่ให้ความจริงถูกบิดเบือนและไม่ให้เกิดขึ้นซ้ำ ขณะเดียวกันอุดมการณ์ของปรีดี พนมยงค์และคณะราษฎรมุ่งสร้างความเท่าเทียมให้คนทุกกลุ่มในฐานะเจ้าของประเทศ ผ่านนโยบายสาธารณะและการเปิดโอกาสทางการศึกษาเพื่อความกินดีอยู่ดีของราษฎร

อุดมการณ์ของอาจารย์ปรีดี พนมยงค์ ในเรื่องประชาธิปไตย สันติภาพ และความเป็นธรรมทางสังคม ยังคงมีความสำคัญต่อสังคมไทยในปัจจุบัน แม้บุคคลจะจากไป แต่คุณูปการและแนวคิดยังคงส่งต่อได้ผ่านคนรุ่นใหม่ โดยสถาบันปรีดี พนมยงค์ มีบทบาทสำคัญในการสืบทอดองค์ความรู้และอุดมการณ์ดังกล่าว เพื่อร่วมสร้างสังคมที่เป็นธรรมและเป็นประชาธิปไตยมากยิ่งขึ้น