รัฐสวัสดิการ

บทความ สัญญาประชาคมที่เปี่ยมหวัง เมื่อภาษีคือการซื้ออนาคตและเสรีภาพร่วมกัน พาเราไปหาคำตอบเบื้องหลัง "วงจรคุณธรรม" ของรัฐสวัสดิการ ที่ซึ่งภาษีสูงไม่ได้แปลว่าประชาชนต้องเดือดร้อน แต่หมายถึงการซื้อความมั่นคงในชีวิตเมื่อยามเจ็บป่วย ตกงาน หรือเกษียณอายุ

ว่าด้วยภาษีอัตราก้าวหน้าแบบขั้นบันได ที่คนมักเข้าใจผิดว่าการมีรายได้ข้ามฐานภาษีจะทำให้เสียภาษีจนรายได้สุทธิลดลง ษัษฐรัมย์ ธรรมบุษดี พาผู้อ่านอธิบายกลไกคณิตศาสตร์การคิดภาษีส่วนเพิ่มที่แท้จริง และเสนอให้บรรจุความรู้เรื่องระบบภาษีในหลักสูตรการศึกษา

บทความ มายาคติของการลดหย่อนภาษี : กลไกช่วยคนรวยบนซากปรักหักพังของสวัสดิการ ว่าด้วยการสำรวจโครงสร้างภาษีไทยที่ซ่อนความเหลื่อมล้ำไว้ ชี้ให้เห็นว่าระบบลดหย่อนภาษีแบบหักจากฐานรายได้ ทำให้คนรวยที่เสียภาษีฐานสูง ก็ยิ่งได้เงินคืนจากรัฐมากกว่าคนรายได้น้อยถึงหลายเท่าตัว

ชวนย้อนมองแนวคิดสวัสดิการของ ปรีดี พนมยงค์ ผ่าน “เค้าโครงเศรษฐกิจ” ที่เคยถูกปฏิเสธในปี 2475 ก่อนเปรียบเทียบกับพัฒนาการของรัฐสวัสดิการในโลกและในสังคมไทย เมื่อเวลาผ่านไปเกือบหนึ่งศตวรรษ หลายแนวคิดกลับค่อย ๆ กลายเป็นนโยบายจริง ขณะเดียวกันก็ยังเผยให้เห็นความเหลื่อมล้ำและโจทย์ใหม่ของระบบสวัสดิการไทยท่ามกลางบริบทการเมืองหลังการเลือกตั้งปี 2569

สำรวจสวัสดิการสังคมของประเทศสวีเดน ที่มั่นคงจากการวางหลักการทางกฎหมายอย่างเป็นระบบ ทั้งแนวคิดแกนกลาง และบทบาทของพระราชบัญญัติบริการสังคม (SoL) ในฐานะเสาหลักทางกฎหมายของรัฐสวัสดิการสวีเดนตลอดกว่า 40 ปีที่ผ่านมา

บทสรุปสุดท้ายของบทความชุด “วิวาทะความรุนแรง” นำเสนอความท้าทายของสิ่งที่สังคมเผชิญอยู่ ได้เผยถึงบทสรุปทางออกของปัญหาผ่านการยกตัวอย่าง เช่น การแก้ปัญหาการศึกษาในประเทศฟินแลนด์ พร้อมทิ้งท้ายประเด็นที่ต้องการส่งต่อให้สังคมได้เกิดการตั้งคำถามว่า “เรามีความกล้าที่จะขจัดปัญหาที่ซ่อนอยู่เพื่ออนาคตที่ดีกว่าหรือไม่”

วิเคราะห์ความขัดแย้งชายแดนไทย–กัมพูชาโดยผ่านมุมมองแบบเศรษฐศาสตร์การเมือง เพื่อชี้ให้เห็นว่าแนวคิดชาตินิยมถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือเบี่ยงเบนความสนใจจากวิกฤตเศรษฐกิจและการลดสวัสดิการสังคม โดยเปรียบเทียบกับสงครามฟอล์คแลนด์ของอังกฤษชี้ให้เห็นรูปแบบการใช้ “ศัตรูภายนอก” เพื่อสร้างความชอบธรรมให้กับนโยบายที่เอื้อกลุ่มทุนและทำลายสวัสดิการประชาชน

ความพยายามของกลุ่มผลักดันและภาคประชาสังคม ที่ร่วมมือเสนอการคิดบำนาญสูตร CARE โดยนำเสนอถึงรายละเอียดและความสำคัญของสูตร CARE และวิเคราะห์กลุ่มที่คัดค้าน เพื่อนำไปสู่สูตรการคิดบำนาญที่เท่าเทียมและเป็นธรรมต่อประชาชนทุกคนในประเทศ

การปฏิรูประบบบำนาญเป็นอีกทางออกที่จะสร้างการมีส่วนร่วมตามหลักประชาธิปไตย เพื่อลดความเหลื่อมล้ำและให้คนทุกกลุ่มเท่าเทียมกัน

ปรีดี พนมยงค์ กับแนวคิดสวัสดิการสังคมและความเหลื่อมล้ำ โดยบทความนี้ชี้ให้เห็นถึงรากฐานทางความคิดของปรีดี พนมยงค์ ที่นำไปสู่แนวคิดความเท่าเทียมทางเศรษฐกิจของประชาชนภายในประเทศสยาม ที่ทุกคนจะในประเทศจะได้รับสวัสดิการที่เท่าเทียมกันไม่ใช่เฉพาะกลุ่มบุคคลใดบุคคลหนึ่ง