แนวคิด-ปรัชญา

การสืบทอดเจตนารมณ์ของปรีดี พนมยงค์ ผ่านประวัติศาสตร์การก่อตั้งมูลนิธิปรีดีฯ พร้อมตอกย้ำอุดมการณ์ 3 ประการ ได้แก่ อำนาจสูงสุดของประเทศเป็นของราษฎร การสร้างหลักประกันทางเศรษฐกิจ และการต่อสู้ด้วยสันติวิธี โดยมุ่งหวังให้สถาบันปรีดีฯ เป็นพื้นที่ปลอดภัย

คุณูปการของปรีดี พนมยงค์ ในฐานะบุคคลผู้ทุ่มเทชีวิตเพื่อประชาชนและประเทศชาติ พร้อมชี้ให้เห็นว่า ภารกิจสำคัญของสถาบันปรีดี พนมยงค์ คือการเผยแพร่แนวคิด ผลงาน และอุดมการณ์ของท่านให้เป็นที่รับรู้ในสังคม มากกว่าการยกย่องตัวบุคคลเพียงอย่างเดียว เพื่อให้คุณค่าที่ปรีดีสร้างไว้ยังคงมีความหมายต่อคนรุ่นปัจจุบันและอนาคต

ความทรงจำเกี่ยวกับการเติบโตท่ามกลางเหตุการณ์สำคัญทางการเมืองไทย และการได้รู้จักอาจารย์ปรีดี พนมยงค์ ผ่านการศึกษาและการเข้าพบที่กรุงปารีส พร้อมชวนให้มองการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ในมิติที่กว้างขึ้น ทั้งบทบาทของคณะราษฎร ครอบครัว และสตรีผู้มีส่วนร่วมในประวัติศาสตร์

ฤกษ์ดีที่แท้จริงคือการประกอบคุณงามความดี คือใจความสำคัญของธรรมปรารภเนื่องในวาระเปิดอาคารสถาบันปรีดี พนมยงค์ โดยชี้ให้เห็นถึงความสำคัญของการจัดตั้งระบบสังคมผ่านความเข้าใจในเรื่องสภาวะและ สมมติ เพื่อให้สถาบันเป็นพื้นที่แห่ง สังเสวนา ของเหล่าสัปปุริสชนในการสืบสานเจตนารมณ์ความสุขสมบูรณ์ของราษฎรอย่างยั่งยืน

ประชาธิปไตยเป็นการเดินทางไกล คือข้อสรุปสำคัญที่ รศ.ดร.อนุสรณ์ ธรรมใจ กล่าวในการสะท้อนถึงเส้นทางการต่อสู้ของขบวนการประชาธิปไตยไทยและประชาคมโลก โดยชี้ว่าการสร้างสังคมที่ยึดมั่นในสิทธิเสรีภาพ ความเสมอภาค และความเป็นธรรม ไม่อาจสำเร็จได้เพียงจากชัยชนะทางการเมืองระยะสั้น

มหาวิทยาลัยย่อมอุปมาประดุจบ่อน้ำ บำบัดความกระหายของราษฎร ผู้สมัครแสวงหาความรู้อันเป็นสิทธิและโอกาสที่เขาควรมีควรได้ตามหลักแห่งเสรีภาพในการศึกษา เบื้องหลังวาทะอันทรงพลังที่ปรีดี พนมยงค์ ได้กล่าวรายงานในพิธีเปิดมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง

เมื่อบทเพลงไม่ได้เป็นเพียงศิลปะเพื่อความบันเทิง แต่เป็นเครื่องมือที่ช่วยสร้างความทรงจำและภาพจำบางอย่าง รัฐและหน่วยงานราชการจึงพยายามใช้บทเพลงเป็นเครื่องมือสื่อสารเพื่อนำเสนอภาพลักษณ์และการดำเนินภารกิจในมุมมองของตนต่อประชาชน

ชวนสำรวจบทบาทของ Labor Faker และ Fat Cat ในฐานะกลไกที่บั่นทอนพลังของขบวนการแรงงานและขัดขวางการพัฒนารัฐสวัสดิการถ้วนหน้า พร้อมวิเคราะห์บทเรียนจากต่างประเทศและสังคมไทย เพื่อทำความเข้าใจอุปสรรคเชิงโครงสร้างต่อการบรรลุความสุขสมบูรณ์ของราษฎร ตามเจตนารมณ์ของการอภิวัฒน์สยาม 2475

ชวนสำรวจบทบาทของรัฐราชการและเทคโนแครต ในฐานะที่ใช้วาทกรรมวินัยการคลังและอุดมการณ์เสรีนิยมใหม่มาปิดกั้นรัฐสวัสดิการถ้วนหน้า พร้อมวิเคราะห์บทเรียนจาก IMF และระบบสองมาตรฐาน เพื่อทำความเข้าใจอุปสรรคเชิงโครงสร้างที่ขัดขวางการสร้างหลักประกันสิทธิที่เสมอภาคของประชาชนทุกคนอย่างเท่าเทียม

มรดกสำคัญที่สุดของการเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 ไม่ใช่เพียงการมีรัฐธรรมนูญหรือสภาผู้แทนราษฎร แต่คือการเปลี่ยนสถานะของประชาชนจากไพร่ฟ้าข้าแผ่นดิน มาเป็นพลเมืองที่มีสิทธิและสามารถเรียกร้องความรับผิดชอบจากรัฐได้