เกร็ดประวัติศาสตร์

ภารกิจแรก ๆ ของรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ 'ปรีดี พนมยงค์' ซึ่งไปตรวจเยี่ยมดินแดนอีสานบริเวณชายฝั่งแม่น้ำโขง ทั้งยังข้ามฟากไปเยือนฝั่งหัวเมืองลาวที่อยู่ภายใต้การปกครองของฝรั่งเศส อันเป็นภารกิจสำคัญซึ่งนำมาสู่ความเข้าใจสภาพการเมือง เศรษฐกิจ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และคุณภาพชีวิตความเป็นอยู่ของราษฎร เพื่อกำหนดนโยบายบริหารประเทศให้สัมฤทธิ์ผลก่อนหน้าสงครามโลกครั้งที่ 2 อุบัติขึ้น

คืนวันเสาร์ที่ 7 ธันวาคม 2484 ประเทศไทยได้เผชิญกับเหตุการณ์ที่น่าสะพรึงกลัวที่สุดในประวัติศาสตร์แห่งยุครัตนโกสินทร์ เมื่อญี่ปุ่นยื่นความจำนงของเดินทัพผ่านไทย ไปโจมตีมลายูและพม่า ซึ่งในขณะนั้นเป็นอาณานิคมของอังกฤษ

บางส่วนจากทัศนะของ 'สุทธิชัย หยุ่น' ที่ตั้งข้อสังเกตต่อชีวิตและการกระทำของนายปรีดีและท่านผู้หญิงพูนศุข พนมยงค์

พระเทพพัชรญาณมุนี (ฌอน ชยสาโร) กล่าวรำลึกถึงท่านผู้หญิงพูนศุข พนมยงค์ และแสดงธรรมาลัยเรื่อง "ความดี" ว่า "อาตมาจึงขอทำความเข้าใจเรื่องความดีในทางพระพุทธศาสนาบ้างเล็กน้อย เพื่อเป็นธรรมทานแก่ผู้อ่านทั้งหลาย โดยขออุทิศส่วนกุศลอันใดที่เกิดขึ้นจากการให้ข้อคิดครั้งนี้แก่ท่านผู้หญิงพูนศุข พนมยงค์ ขอให้ท่านมีแต่ความสุขความเจริญในความดีทั้งหลายตลอดกาลนานเทอญ"

นายปรีดีเติบโตมากับกระแสธารความเปลี่ยนแปลงบนหน้าประวัติศาสตร์ และสิ่งที่ครูเอ่ยกับเขานั้น เขาจำได้ไม่ลืมเลือนทีเดียว กล่าวคือ เมื่อฝ่ายกษัตริย์แห่งราชวงศ์แมนจูต้องพ่ายแพ้แก่ฝ่ายเก็กเหม็ง

'ชานันท์ ยอดหงษ์' อภิปรายถึงสถานภาพของสตรีไทยในห้วงเวลาของท่านผู้หญิงพูนศุข ตั้งแต่บริบทของการศึกษาและการทำงานของหญิงไทยในสมัยนั้น มาจนถึงบทบาทและความสำคัญของท่านผู้หญิงพูนศุข ต่อชีวิตนายปรีดี พนมยงค์ และหน้าประวัติศาสตร์ไทย

ตลอดระยะเวลาหนึ่งปีที่ไวรัสโควิด-19 ระบาดไปทั่วทุกมุมโลก นับเป็นวิกฤตการณ์ครั้งใหม่ที่ท้าทายการดำรงอยู่ของเผ่าพันธุ์มนุษย์เป็นอย่างมาก โดยเฉพาะผลกระทบในทางเศรษฐกิจและสังคมที่ตามมาทั่วโลก รวมทั้งในประเทศไทย

'อาชญาสิทธิ์ ศรีสุวรรณ' เล่าเรื่องเค้กของสุภาพสตรีนามพูนศุข แล้วหยิบยกมาอภิปรายเชื่อมโยงกับบริบทว่าด้วย 'ขนมเค้ก' ในหน้าประวัติศาสตร์สังคมไทยอย่างเปี่ยมล้นความสนุกยิ่งยวด

'สันติสุข โสภณสิริ' เล่าถึง "ธรรมะประจำใจ" ของท่านผู้หญิงพูนศุข พนมยงค์ ผ่านชีวประวัติ แนวคิด และการใช้ชีวิต ซึ่งเกี่ยวข้องกับพระภิกษุสำคัญ 4 รูป

'ชวลิต ตั้งวงษ์พิบูลย์' ตามรอยไปสืบดูถึงความเป็นไปในสถานที่นั้น พบว่า ผู้ก่อการมาดื่มกาแฟกันที่นี่: Café Select ไม่ใช่ Café de la Paix