ปรีดี พนมยงค์

พระเจ้าช้างเผือก ตอนที่ 16 "การประจัญบาน” ฉากสงครามที่โหดร้ายและตัดสินชะตาของสองอาณาจักร เมื่อกองทัพอโยธยาและหงสาปะทะกันอย่างดุเดือดทั้งทัพช้าง ทัพราบ และทัพม้า ท่ามกลางเสียงปืน เลือด และความสับสนในค่ายศัตรู

ปาฐกถาธรรมของ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถระ) เรื่อง ปรีดี พนมยงค์ กับหลักธรรมในการสร้างชาติ ตอนที่ 2 ได้เจาะลึกถึงหัวใจของการพัฒนาชีวิตมนุษย์ โดยท่านเปรียบเทียบว่าคนเราประกอบด้วย “เปลือก” คือร่างกาย และ “แก่น” คือจิตใจ

วงศ์ พลนิกร นำเสนอ 5 เป้าหมายหลักของนโยบายต่างประเทศที่ประชาชนปรารถนา ได้แก่ การปฏิเสธสงคราม, การอยู่ร่วมกับเพื่อนบ้านโดยสันติ, การมีนโยบายอิสระไม่ตกเป็นเครื่องมือของมหาอำนาจ, ความร่วมมือทางเศรษฐกิจที่เท่าเทียม และการสร้างความมั่นคงผ่านมิตรภาพ

ปาฐกถาธรรมของ สมเด็จพระพุฒาจารย์ (อาจ อาสภมหาเถระ) ได้ย้อนรำลึกถึงความสัมพันธ์อันดีกับ ปรีดี พนมยงค์ และได้แลกเปลี่ยนทัศนะกับนายปรีดีเกี่ยวกับการพัฒนาประเทศ เมื่อครั้งที่ท่านไปจำพรรษาที่วัดสุวรรณดาราราม อยุธยา ในช่วงหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง

อาทิตย์อุทัยเหนือท้องนา และป่าแห่งนครช้างเผือก แสงอรุโณทัยไล่ไอหมอกกลุ่มสุดท้ายที่ไหลเรี่ยพื้นดินในช่วงยามค่ำคืนอันฉ่ำชื้น พระเจ้าช้างเผือก ถ่ายทอดการเคลื่อนทัพของอโยธยาในฐานะกระบวนการทางอำนาจและการรับรู้ สงครามเริ่มต้นตั้งแต่การอ่านภูมิประเทศ การสอดแนม และข้อมูลที่ไม่สมดุล ก่อนจะถึงการเผชิญหน้าในสนามรบอย่างแท้จริง

บทความ ชีวิตในเมืองก็อง (Caen) ของปรีดี พนมยงค์ เปิดพื้นที่ให้เห็นช่วงชีวิตที่ยังไม่ค่อยได้รับการกล่าวถึงของปรีดี ในฐานะนักเรียนกฎหมาย ณ มหาวิทยาลัยก็อง ระหว่างปี พ.ศ. 2463–2467

ชวนสำรวจพัฒนาการของ “พระราชบัญญัติว่าด้วยการเลือกตั้ง” ในช่วงปี พ.ศ. 2475-2477 โดยนำเสนอข้อถกเถียงทางกฎหมายและแนวคิดที่แตกต่างกันระหว่างปรีดี พนมยงค์ กับพระยามโนปกรณ์นิติธาดา เกี่ยวกับหลักการและวิธีการจัดการเลือกตั้งในระยะเริ่มแรกของระบอบประชาธิปไตย

ในวาระที่การเลือกตั้งกำลังงวดเข้ามา กำพล จำปาพันธ์ พาผู้อ่านย้อนกลับไปสำรวจปฐมบทการเลือกตั้งครั้งแรกของสยาม จวบจนถึงการเลือกตั้งทั่วไปครั้งประวัติศาสตร์หลัง 2475 ร้อยเรียงเรื่องราวจาก "หลวงเทศาจิตรวิจารณ์" ผู้บุกเบิก สู่ "หลวงประดิษฐ์มนูธรรม" ผู้วางรากฐาน

ข้อสังเกตของนายปรีดี พนมยงค์ ต่อร่างรัฐธรรมนูญฉบับ 2517 ซึ่งท่านได้เขียนตอบกลับผู้ที่ขอให้ท่านวิจารณ์รายละเอียดของร่างรัฐธรรมนูญ ระบุถึงประเด็นที่มาของวุฒิสมาชิกตามมาตรา 105 การกำหนดให้สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรสังกัดพรรคการเมือง

การเปลี่ยนชื่อประตูทางเข้า-ออกมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ศูนย์รังสิต มาเป็นปฐมบทในการย้อนรำลึกถึงทุ่งเชียงราก ในประวัติศาสตร์และความทรงจำ พร้อมกล่าวถึงความเกี่ยวพันของนายปรีดี พนมยงค์ กับท้องทุ่งเชียงรากแห่งนี้