ปรีดี พนมยงค์

บันทึกความทรงจำของ น.อ. ไพโรจน์ อิทธิวัฒนะ อดีตเสรีไทยพลพรรคพระนคร ถ่ายทอดบรรยากาศการรับสมัครนักเรียนเตรียมอุดมฯ และนักเรียนเตรียมปริญญาฯ แห่ง มธก. เข้าฝึกวิชาทหารลับ ภายใต้การนำของหลวงสังวรยุทธกิจ เพื่อเป็นกองพลพรรคเสรีไทยในพระนคร ช่วงโค้งสุดท้ายของสงครามโลกครั้งที่ 2

ทวีปวร พาผู้อ่านรำลึกถึงรัฐบุรุษอาวุโสผ่านกวีนิพนธ์ คนดีศรีอโยธยา ร้อยเรียงชีวประวัติและคุณูปการของ ปรีดี พนมยงค์ ตั้งแต่การอภิวัฒน์ 2475 การก่อตั้งมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง ขบวนการเสรีไทย จวบจนถึงการลี้ภัยทางการเมือง

ชัยชนะของอโยธยาอาจเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของเรื่องราวที่ลึกซึ้งยิ่งกว่า เมื่อเสียงหนึ่งจากเรณูได้สะท้อนความคิดต่ออำนาจ ราชประเพณี และความหมายของการปกครองเพื่อประชาชน จนทำให้พระเจ้าจักราต้องหันกลับมาตั้งคำถามกับสิ่งที่เคยยึดถือมา

วาทะของ ปรีดี พนมยงค์ จากคำประศาสน์การฯ ในวันสถาปนามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง (มธก.) ไม่ได้เป็นเพียงแค่สุนทรพจน์ในพิธีเปิดสถานศึกษาทั่วไป แต่คือการประกาศเจตนารมณ์สำคัญหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง 2475

เทศกาลละคอนนิพนธ์ ครั้งที่ 27 ของมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ นำเสนอผลงานศิลปะการแสดงจากนักศึกษาสาขาวิชาการละคอน ที่สะท้อนอัตลักษณ์ผูกพันกับประชาชน ผ่านบทละครร่วมสมัยหลากรูปแบบ โดยเฉพาะ “อมันตสถาน” ละครเวทีแนว Sci-Fi ที่ชวนตั้งคำถามต่อมนุษย์และสังคม ตอกย้ำบทบาทของศิลปะการแสดงในฐานะพื้นที่สร้างสรรค์และวิพากษ์สังคมอย่างมีความหมาย

บทความโดย ศ. ดร.พอพันธ์ อุยยานนท์ วิเคราะห์ข้อจำกัดการพัฒนาเศรษฐกิจของคณะราษฎร ช่วงปี พ.ศ. 2475-2484 แม้จะมีความพยายามสร้างรัฐวิสาหกิจและสงวนอาชีพให้คนไทย แต่การพัฒนาอุตสาหกรรมกลับไปไม่สุดทาง เนื่องจากการถูกยับยั้งเค้าโครงการเศรษฐกิจ

วันใหม่ นิยม พาสำรวจประวัติศาสตร์ที่มักถูกหลงลืมของ "พระราชวังและวัง" หลายแห่งในกรุงเทพมหานคร ที่เคยถูกใช้เป็นฐานบัญชาการลับ สถานีวิทยุ และจุดนัดพบสำคัญของขบวนการเสรีไทย ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 สะท้อนภาพการร่วมมือรับใช้ชาติของคนไทยทุกหมู่เหล่าและทุกสถานะ

กำพล จำปาพันธ์ พาผู้อ่านย้อนสำรวจเบื้องหลังการก่อตั้งโรงงานกระดาษกาญจนบุรี ในสมัยรัฐบาลพระยาพหลพลพยุหเสนา ร้อยเรียงเรื่องราวตั้งแต่วิกฤตการนำเข้ากระดาษ สู่การบุกเบิกอุตสาหกรรมที่ตอบสนองหลักการศึกษาของคณะราษฎร

นฤมล ทับจุมพล วิเคราะห์วิสัยทัศน์ของนายปรีดีในการสร้างสันติภาพที่ครอบคลุมถึง "สันติภาพเชิงโครงสร้าง" ผ่านหลัก 6 ประการของคณะราษฎรและภาพยนตร์ "พระเจ้าช้างเผือก" ที่มุ่งลดความเหลื่อมล้ำทางเศรษฐกิจและสังคม ควบคู่ไปกับการใช้ขันติธรรมและกลไกยุติธรรมที่เท่าเทียมเพื่อแก้ไขความขัดแย้งอย่างยั่งยืน

อาชญาสิทธิ์ ศรีสุวรรณ พาผู้อ่านสำรวจความสนใจของนายปรีดี พนมยงค์ ที่มีต่อพลวัตทางการเมืองของประเทศอิหร่าน ตั้งแต่ยุคเปลี่ยนผ่านจากจักรวรรดิเปอร์เซีย ไปจนถึงการจับตาดูการปฏิวัติอิสลามของอยาตุลเลาะห์ โคมัยนี ขณะลี้ภัยอยู่ในประเทศฝรั่งเศส