บทความ

ในวันที่ข้อพิพาทบริเวณชายแดนระหว่างไทยกับกัมพูชายังไม่จบสิ้นง่าย ๆ ศาสตราจารย์กิตติคุณ ดร.สุรชาติ บำรุงสุข ได้เชิญชวนให้ผู้สนใจ ย้อนมองถึงที่มาของปัญหาที่เกิดขึ้นก่อนจะกลายเป็นสถานการณ์ “ลิงแก้แห่” ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของ MoU 44 ที่จมอยู่จุดเดิมมา 20 ปี ไปจนถึงข้อถกเถียงเรื่องแผนที่ทหารซึ่งสองประเทศเห็นต่างกันอย่างสิ้นเชิง และหากรัฐบาลไทยและกัมพูชาอยากบรรลุข้อตกลงร่วมกัน จะมีหนทางไหนบ้างที่นำไปสู่สันติภาพ

การจะพิจารณายุทธศาสตร์ความมั่นคงของไทยในปัจจุบัน โดยเฉพาะกับนโยบายที่มีต่อกัมพูชา ก็คงต้องย้อนสำรวจกันตั้งแต่ในอดีต เพราะปฎิเสธไม่ได้เลยว่า ทั้งสองประเทศมีความเกี่ยวพันเชิงภูมิรัฐศาสตร์ร่วมกันมาอย่างยาวนาน ไม่ว่าจะเป็นช่วงสงครามเย็น ที่เคยร่วมกันรับมือกับอิทธิพลของลัทธิคอมมิวนิสต์ แต่เพราะกระแสชาตินิยมที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ได้นำสองชาติเข้าสู่สงครามครั้งใหม่ที่มีทั้งการปะทะกันทั้งด้วยกำลังและการข่าวสาร ที่รุนแรงจนยังไม่มีใครบอกได้ว่าความขัดแย้งนี้จะจบลงอย่างไร

คนรุ่นใหม่บางคนอาจจะไม่ทราบว่า จารุบุตร เรืองสุวรรณ นอกจากจะเป็นอดีตประธานรัฐสภาและประธานวุฒิสภา และสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัดขอนแก่น 5 สมัยแล้ว ยังมีบทบาทที่สำคัญต่อขบวนการเสรีไทยในอดีต โดยเฉพาะในฐานะของ “ช้างวิ่ง” เคียงข้างปรีดี พนมยงค์และเพื่อนสมาชิก แม้รายละเอียดเรื่องราวในส่วนนี้จะถูกเล่าผ่าน “นิทานเสรีไทย” ที่เปรียบเสมือนบันทึกความทรงจำ แต่ก็ถือว่ามีความน่าศึกษาเพื่อทำความเข้าใจต่อประวัติศาสตร์ในอดีต

แม้ชีวิตของปรีดี พนมยงค์และหะยีสุหลงจะมีเส้นทางที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง แต่จิตใจที่มุ่งมั่นจะสร้างความเปลี่ยนแปลงเพื่อสังคมนั้นไม่ได้แตกต่างกันเท่าไร ทั้งสองต่างเผชิญความยากลำบากเพื่อรักษาไว้ซึ่งอุดมการณ์และผลักดันให้เกิดความเท่าเทียมและความเสมอภาค ในขณะที่สุดท้ายแล้วปรีดีต้องลี้ภัยไปต่างประเทศ ชะตากรรมของหะยีสุหลงกลับกลายเป็นปริศนาที่ไม่เคยมีใครให้คำตอบที่แท้จริงได้

การที่หะยีสุหลง อับดุลกาเดร์ โต๊ะมีนา ถูกทำให้เป็นผู้สูญหายนับตั้งแต่วันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ. 2497 โดยไร้ซึ่งคำตอบอันแน่ชัดจากทางรัฐบาลไทยว่าเกิดอะไรขึ้นกันแน่ ไม่ได้ส่งผลกระทบต่อครอบครัว เพื่อน และคนรอบข้างของหะยีสุหลงเพียงเท่านั้น แต่การเคลื่อนไหวที่เรียกร้องเสรีภาพให้ชาวมุสลิม 4 จังหวัดชายแดนใต้ ในรูปของ “คำขอร้อง 7 ประการ” ก็ได้รับผลกระทบเช่นเดียวกัน

พระวรวงศ์เธอ กรมหมื่นเทววงศวโรทัยคือหนึ่งในบุคคลที่ช่วยให้สยามสามารถรักษาความเป็นรัฐเอกราชไว้ได้ แม้จะเผชิญกับการขยายอำนาจของจักรวรรดินิยม อันนำไปสู่สิทธิสภาพนอกอาณาเขต แต่ด้วยวิธีทางการทูต ไปจนถึงการทำงานและความร่วมมือจากหลายฝ่าย สนธิสัญญาอันไม่เป็นธรรมจึงได้รับการแก้ไข และประเทศไทยหรือสยามในช่วงเวลานั้น จึงสามารถรักษาเอกราช ทั้งในด้านเศรษฐกิจ สังคม และการเมืองได้ในที่สุด

ในฐานะศิษย์เก่าของ ต.ม.ธ.ก (แผนกเตรียมปริญญาแห่งมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง) นายวิเชียร วัฒนคุณมีความประทับใจเป็นอย่างมาก เมื่อได้มีโอกาสเข้าไปคารวะเยี่ยมท่านปรีดี พนมยงค์ ยามที่ท่านได้ลี้ภัย ณ ประเทศฝรั่งเศส และชื่นชมต่อสุขภาพที่แข็งแรง,ความสมถะ และสติปัญญาที่ยังคงเฉียบคมแม้จะเข้าล่วงสู่วัย 80 ปีแล้วก็ตาม แม้ในภายหลัง นายวิเชียรอาจไม่ได้เข้าพบกับนายปรีดีอีก แต่ความชื่นชมที่มี ทำให้นายวิเชียรเข้าไปมีส่วนในการผลักดันให้เกิดการยกย่องนายปรีดีในระดับโลก

ศาสตราจารย์พิเศษ ดร.วิเชียร วัฒนคุณเป็นหนึ่งในข้าราชการไทยที่ได้รับการยอมรับในความซื่อสัตย์เที่ยงตรง รวมถึงความมุ่งมั่นที่จะทำให้การเจรจาระหว่างประเทศในฐานะนักการทูต เป็นไปอย่างสุภาพและเข้าอกเข้าใจ แต่ก็ยังหนักแน่นมั่นคงในข้อเสนอ ส่วนในฐานะของนักกฎหมาย นายวิเชียรสามารถรักษาความมีคุณธรรม ทำหน้าที่ของข้าราชการไทยด้วยใจที่เป็นกลาง และหนึ่งในบทบาทสำคัญของนายวิเชียร คือการช่วยผลักดันให้องค์การยูเนสโก ระบุชื่อของนายปรีดี พนมยงค์ในฐานะ “บุคคลสำคัญของโลก” ซึ่งไม่ใช่เรื่องง่ายเลยที่จะสำเร็จได้

บันทึกความทรงจำที่ปรีดี พนมยงค์ เขียนขึ้นเพื่อรำลึกถึง นายซิม วีระไวทยะ หนึ่งในผู้ร่วมก่อการคณะราษฎร โดยเล่าถึงประวัติชีวิต บทบาททางการเมือง และการทำงานเพื่อประเทศของนายซิม ตั้งแต่ก่อนจนถึงหลังการอภิวัฒน์ 2475 พร้อมสะท้อนความสัมพันธ์อันใกล้ชิดระหว่างทั้งสอง และช่วยให้เห็นบทบาทของนายซิมในฐานะบุคคลสำคัญผู้ร่วมสร้างประวัติศาสตร์ประชาธิปไตยไทย

บทความตอนที่ 2 ในชุด “รัฐสวัสดิการกับอนาคตบำนาญไทย” ชวนสำรวจข้อจำกัดสำคัญของระบบบำนาญประกันสังคมไทยในปัจจุบัน ซึ่งยังคำนวณเงินบำนาญจากฐานเงินเดือนเฉลี่ย 60 เดือนสุดท้ายก่อนเกษียณ แม้วิธีการดังกล่าวจะดูเรียบง่ายและเป็นกลาง